Dawid Kornaga

Wywiad dla PAPERMINT

2012-01-24T23:20:00.002+01:00

PAPERmint, styczeń, 2012

Twoja doskonałaznajomość środowisk warszawki, szklanych biurowców, wydawnictw,imprez, lansu- skąd się bierze? Obserwacje i wyobraźnia literacka to jedno, alejak duży wpływ na Twoją twórczość ma fakt, że pracowałeś przez lata w agencjireklamowej, jaki wpływ ma na Twoje pisarstwo otoczenie, środowisko?

Nie będę odkrywczy, jeślipowiem, że reprezentuję typowo hemingwayowskie podejście do tematu, tzn. jaknie zobaczę walki byków na żywo, to jej nie opiszę. Naturalnie, np. w Cięciachnie chodzi o to, że kiedy bohater rozprawia się z parą gwałcicieli, to oznacza,że miałem podobne zajście. Mam na myśli sfokusowane wdrożenie się w temat. Irzeczywiście, ani wyobraźnia, ani obserwacja, ani tym bardziej, na bezczelnego,googlowanie, nie gwarantują tego w tej skali, wiele można dopowiedzieć, alejeszcze więcej wymaga uczestniczenia w tym, czegoś na zasadzie reportażuwcieleniowego. W przeciwnym razie wymagający czytelnik błyskawicznie odkryjeblagę. Tworząc literaturę piękną muszę się czasem nieźle zabrudzić, żeby to, copragnę opisać, odpowiadało prawdzie. Więc w najnowszy numerze PAPERmint

Cięcia - spotkanie w Berlinie

2011-12-27T12:52:00.000+01:00

5 stycznia,
godz. 21,
klub Ori, Berlin.
Szczegóły na stronie.

Zemsta jest kobietą

2011-12-23T18:49:00.001+01:00

Antologieopowiadań są jak brutalne castingi. Czytelnik okazuje się bezwzględnym jurorem,który swojemu gustowi wskazuje palcem zabijlub pozwól żyć niczym podczas walkgladiatorów. I tak, z Zemsta jest kobietąostaje się z tego śmiertelnego pojedynku, który stoczyło ze sobą dwunastugladiatorów-autorów, jeno trzech, których styl albo pomysłowość pozostały wmojej pamięci.

WSto dni lata Przemek Gulda świetniewnika w psychikę roznamiętnionej, rozmiłowanej, wreszcie rozczarowanej uczuciemkobiety. Wbrew przesłaniu antologii, tutaj raczej mężczyzna okazuje sięmścicielem, ale to drobiazg, który nie wpływa na odbiór całości.

WOczach wieprza Dorota Stachura mierzysię z idiosynkrazjami dnia powszedniego; epizodyczność wątków i tak już krótkiejnoweli pozostawia uczucie niedosytu, na szczęście rekompensowane jest tociekawą frazą i poczuciem humoru.

WMoim prywatnym akcie oskarżenia, bez wątpienia najbardziejzabawnym i konsekwentnie skonstruowanym opowiadaniu z całego tomu, DanielKoziarski zaprasza do porachunków z lanserami współczesnej literatury polskiej.Zabawa jest tym przednia, że bez trudu można się domyślić, pod warunkiemzorientowania w tytułach i autorach, o kogo chodzi, komu się dostało i za co. A nawet jeśli nie ma bezpośredniej korelacji między protagonistami opowiadania a ich pierwowzorami, nie zmienia to percepcji, ponieważ nie o klucze środowiskowe tu chodzi, ale o wzorce i postawy, które obnaża Koziarski.

Mój prywatny aktoskarżeniato cały Koziarski w pigułce – błyskotliwy szermierz, trafiający w czułe punktyrzekomo wartościowej prozy, promowanej za ciężkie pieniądze na półkach empików.Czytając, z kulą w gardle czekałem, czy aby nie dobrał się i do mnie.Szczęśliwie nie. Ale nawet gdyby, to schyliłbym głowę pod topór jego krytyki.Nie ma bowiem autora, który nie zasłużyłby na parę kuksańców. Koziarski jeździ po pisarzach nie dla upodleniakogokolwiek, on robi to z autentycznej pasji, żeby ocalić pewne wartości, arównocześnie wyśmiać pozorantów, gwiazdki jednego sezonu, gatunkowych hosztaplerów,którzy nie mają nic do zaoferowania i powiedzenia, są albo epigonami, albonijakość frazy i braki warsztatowe próbują nadrobić tanią kontestacją czywyświechtaną fabułą.

Mój prywatny aktoskarżenia ratuje Zemstę, będącjej zabawną, a równocześnie śmiertelniepoważną perełką. Dlaczego, tego nie zdradzę, żeby nie psuć radości czytania. Trzeba po prostu wejść do tegoliterackiego Colosseum i obejrzeć walkę, głosując, kto polegnie, kto sięostanie…

Art Papier - Cięcia

2011-12-18T15:10:00.002+01:00

Czytelnik zwiedza wraz z Gutkowskim zakamarki Warszawy, poznając przy tym nie tylko topografię miasta, ale i fragmentaryczne myśli głównego bohatera, w których uwidacznia się jego duże zorientowanie w polityce, ale także w kondycji współczesnej humanistyki, co sprawia, że poszarpana i wysoce aluzyjna narracja jest momentami dość trudna do śledzenia. Więcej

Nowy Hiro nr 21

2011-12-16T15:20:00.001+01:00

Nowy Hiro, nowy felieton Kartki z Marrakeszu

Podejrzewałem siebie o to już znacznie wcześniej, dwa, możetrzy lata temu. Żeby ostatecznie przekonać się, że coś jest nie tak,potrzebowałem wielu okazji. A tych aż tylu nie było. Więc i problemu również. Okropnaprawda wyszła kilka tygodni temu, jakoś tak w godzinach między 15 a 16.Dokładnie stało się to w Marrakeszu, na placu ساحة جامع الفناء, czyli Jamaa el Fna.

Kiedyś ten słynny plac,będący archetypem wszystkich orientalnych deptaków, dzięki którym arabskiemediny miały w sobie coś z ateńskiej agory, stanowił doskonałe miejsce, gdziemożna było dokonywać konkretnych transakcji. A to sprawić sobie niewolnika. Ato zobaczyć w wersji live egzekucję okolicznych rzezimieszków poprzez ścięcie,wieszanie, kamieniowanie, w zależności od mody. Dzisiaj też tętni życiem,szczególnie od wieczora. Dosłownie niczym wampir budzi się z letargu i zaczynadokazywać. Wypełniony przez zaklinaczy węży, rzępolących muzykantów, alfonsówmałpek, których użyczają turystom do robienia z nimi pamiątkowych zdjęć,sprzedawców kadzidełek, błyskotek, wyciskanego soku z pomarańcz i grapefruitów,dilerów haszu, słowem wszelkiej maści marokańskich bajerantów i cwaniaczków zoldskulowym wąsikiem pod nosem, chodzących zarówno w nowoczesnych dżinsach, jaki w tradycyjnych galabijach. Wypatrują frajerów i koszą im kieszenie obietnicą,że dają coś za półdarmo. Gdzieniegdzie stoją przypięte do wozów, zmęczoneżyciem osiołki, rozpamiętujące dni swej witalności. Więcej w nowym numerze Hiro.

Kriegerin

2011-12-05T20:39:00.001+01:00

Jakiś spec od zachęcających opisów filmów tak oto streścił ten obraz:

„Combat girls. Krew i honor” reż. David Wnendt, Niemcy 2011, 103 min.

Marisa, dwudziestoletnia Niemka, nienawidzi obcokrajowców, Żydów, glin i wszystkich tych, których obwinia o kłopoty swojej ojczyzny. Zachowuje się prowokująco, pije, wdaje się w bójki, a do swojej kolekcji tatuaży zamierza włączyć portret Adolfa Hitlera. Jej domem jest gang neonazistów, gdzie rządzą nienawiść i przemoc, a na porządku dziennym są suto zakrapiane imprezy.

Gdy przyłącza się do nich czternastoletnia Svena, Marisa staje się dla niej wzorem do naśladowania. Jest ona podręcznikowym przykładem dziewczyny walczącej o reprezentowaną przez grupę ideologię.

Światopogląd Marisy ulega jednak stopniowej ewolucji, gdy przypadkowo spotyka ona młodego uchodźcę z Afganistanu. Ich relacja uświadamia bohaterce, że istnieje coś więcej, niż czarno-biała rzeczywistość reprezentowana przez jej własny gang. Czy Marisie uda się wyrwać z grupy neonazistów?

Nie, nie tyle nie uda - to nie spoiler - tylko po prostu to nie o to tu chodzi, wbrew pozorom. Doprawdy, nie wiem, jakie recki zostaną wypichcone przez nadgorliwych filmokrytyków. Wiem natomiast, że po pierwsze, nie tytuł Krew i honor powinien anonsować ten film. Oryginalny, Kriegerin, czyli Wojowniczka, oddaje wszystko bezpretensjonalnie i bez zbędnych niedomówień. Polski przekład zwabi do kin być może hardkorowych lewaków, którzy będą chcieli podniecić się fabułą o zdegenerowanych neonazistach. Lub, w ramach kontrapunktu, oldskulowych szowinistów, którzy będą chcieli skserować postawy zbandyciałych miłośników segregacji polityczno-rasowych.

A Kriegerin to historia przede wszystkim kobiet, starszych, młodszych i tych wręcz podlotków, które chcąc nie chcąc lądują na marginesie ruchów - jakichkolwiek. W końcu znajduje się jedna, może dwie harde, co mówią basta! I choć nie jest Kriegerin mistrzostwem filmowego świata, warto się skonfrontować z tą wciągającą, konsekwentnie poprowadzoną fabułą. Niewiele tu mówią, w sumie, za to sporo robią. Albo wrzeszczą. I to bardzo konkretnie. Pistolet Czechowa robi swoje w łapach ogolonego miłośnika dymiących kominów. I nie tylko on. Co dobrze służy fabule opowieści, która nie udaje blockbustera, serwującego co minutę twist w akcji pościgów i strzelanin, tylko w sposób wręcz reportażowy próbuje spenetrować to, co nam (załóżmy, normalnym ludziom) dalekie, choć jakże bliskie - niczym jakiś wirus grypy, niby zwyczajny, coroczny, a jak na kimś zakręci parol, to nie ma zmiłuj, witaj nagrobku.

Kriegerin obfituje w wiele niedomówień, może za wiele, zamiast słów zapalenie papierosa, zamiast faszystowskich, gardłowych wykładni o porządku die Welt zwyczajne, claimowe Sieg heil!, ale środowisko nazizacietrzewionych świetnie pokazane, szczególnie kiedy widzimy ich wszystkim zusammen, śmiech, normalne chłopaki i nagle bach, wściekła muza w podkładzie, rozbryzgiwane piwo, pełna niepokojąco pociągającej witalności agresja. Autentyczna kurwica, choć źle sprofilowana, jakieś takie umiłowanie wszystkiego, co wbrew, choć w rzeczy samej staroświeckie i nierealne. To mogli pokazać tylko Niemcy. Dziewczyny, kobiety, zobaczcie naprawdę nieźle podkręcone Frauen, które potrafią uderzyć.

Już w styczniu 2012 r.

Hiro 20

2011-11-27T10:49:00.001+01:00

Nowy Hiro, nowy felieton Tylko we Lwowie, panowie

Kwartalnik nr 3

2011-10-23T11:49:00.002+02:00

W najnowszym numerze mój felieton "Małe prywatne demony".

Fragment:
Pamiętam, strasznie się w niej zakochałem. Wystarczyło na nią spojrzeć, a to, co pierwotne w mężczyźnie, a uśpione w ramach porządku społecznego, gwałtownie się przebudzało w nadziei na udane łowy. Nie musiałem długo polować, zwierzyna sama ustawiła się na mojej muszce i czekała na strzał, pełna aprobaty dla tego, co będzie. Miała ciemne włosy, takie właśnie blackmetalowe, rzęsy jak stąd do, no nieważne, bardzo, bardzo daleko stąd. Oddychała szybko pomimo widocznej dla innych myśliwych bujnej przeszkody, która to się wznosiła, to opadała, dosłownie hipnotyzując.

Numer do ściągnięcia ze strony pisma.

Dagny - romans kultur

2011-09-29T11:23:00.003+02:00

V KRAKOWSKIE DNI LITERATURY

DAGNY – ROMANS KULTUR

6-8 października 2011

PR O G R A M

Czwartek,6 października

18.30 – 21.00 Inauguracja

Miejsce: Willa Decjusza, ul. 28lipca 17a

Powitanie

dr Danuta Glondys, dyrektor Stowarzyszenia Willa Decjusza

Eirik Bø, dyrektor festiwalu Kapittel w centrum kulturySølvberget w Stavanger (Norwegia)

Podróż na północ

Prezentacjaantologii nowej literatury z Polski i Norwegii. Czytają: TINA ÅMODT, EIVIND HOFSTAD EVJEMO, HUBERT KLIMKO-DOBRZANIECKI, DAWID KORNAGA, EWA A. MADEYSKA, TOR EYSTEIN ØVERÅS,AGNES RAVATN, NILS HENRIK SMITH, KATARZYNA SOWULA

Prowadzenie: Dagny Juel Przybyszewska (Justyna Kowalska) i StanisławPrzybyszewski (Marcin Kalisz)

Wstępwolny

Piątek,7 października

10.00 – 11.30 Onomastyka – klucz czytelnego przekładu iźródło kłopotów tłumacza

Miejsce: Instytut Goethego, Rynek Główny 25, czytelnia

Niemiecko-polskiewarsztaty tłumaczeniowe

Prowadzenie: Agnieszka Gadzała,Alicja Rosenau, tłumaczki literatury

12.00 – 13.30 Muza czy heroina skandalu

Miejsce: Bunkier Café, Plac Szczepański 3a

Dyskusja panelowa

Prowadzenie: Marcin Wilk, dziennikarz, krytyk literacki

Uczestnicy:

Gabriela Matuszek, historyczka literatury

Aleksandra Sawicka, autorka książki „Dagny JuelPrzybyszewska. Fakty i legendy”

Mariusz Sieniewicz, pisarz

Wstęp wolny. Tłumaczenie symultaniczne na język angielski

14.30 – 16.00 Bilet rewelacyjnydo małej ojczyzny – Vom Übersetzen des Unübersetzbaren

Miejsce: Instytut Goethego, Rynek Główny 25, czytelnia

Polsko-niemieckiewarsztaty tłumaczeniowe

Prowadzenie:Saskia Herklotz, Sabine Leitner, tłumaczkiliteratury

19.00 – 22.00 Przybyszewszczyzna

Miejsce:Kawiarnia Jama Michalika, ul. Floriańska 45

Wieczór autorski uczestników projektu „Dagny – programstypendiów i wydarzeń literackich”.Czytają: MARCIN BAŁCZEWSKI, BIRGIT BAUER, HENNING BERGSVÅG, IRYNA CHADARENKA, LISA DANULAT, BENJAMIN LAUTERBACH,TOM SCHULZ, BOHDAN SŁAWIŃSKI, NATALIA ŚNIADANKO, ANJA TUCKERMANN, ALEKSANDER USZKAŁOWProwadzenie: Dagny Juel Przybyszewska i Stanisław Przybyszewski

Bezpłatnewejściówki do odbioru w Willi Decjusza i w InfoKraków, ul. Św.Jana 2.

Sobota,8 października

12.00 – 16.00 Rozmowy w podróży

Miejsce: Statek „Nimfa”, Bulwar Czerwieński 3, rejs do Tyńcai z powrotem

O literackim Krakowie z Martą Kijowską

Prowadzenie:Katarzyna Sowulai Dawid Kornaga

O literackim Stavanger z Eirikiem Bo

Prowadzenie:Agnes Ravatn i Nils Henrik Smith

Tłumaczenie symultaniczne na język angielski

Bezpłatnebilety na statek do odbioru w Willi Decjusza i w InfoKraków, ul. Św. Jana2.

19.00 – 22.00 Open mike

Miejsce: Muzeum Inżynierii Miejskiej, ul. Św. Wawrzyńca 15

Wieczórautorski uczestników projektu „Dagny – program stypendiów i wydarzeń literackich”. Czytają: KATERYNA BABKINA, KNUT OLAV HOMLONG, ANNE KÖHLER, SVEALENA KUTSCHKE, LISA CHARLOTTE B. LIE, BOHDANAMATIJASZ, PAWEŁ NADOLSKI, JULIUSZ STRACHOTA, MICHAŁ ZYGMUNT

Prowadzenie:Dagny Juel Przybyszewska i Stanisław Przybyszewski

Wstępwolny.

Nowy felieton w Hiro

2011-09-19T11:46:00.000+02:00

Hiro, nr 19, felieton na stronie 60.

Koziarski o Cięciach

2011-09-12T18:46:00.001+02:00

Żywa, prowokująca i błyskotliwa powieść – pewnie jedna z ciekawszych, jakie pojawiły się ostatnio na naszym rodzimym rynku wydawniczym. Nie jest łatwo napisać o zmęczeniu życiem, a jeszcze trudniej rozpoczynać rewolucje, które zamiast beneficjentów mogą wykreować ofiary. Kornaga, zdając sobie z tego sprawę, rzuca nam do stóp kawałek soczystego literackiego mięsa, okupiony własną krwią i przyprawiony cząstką własnej duszy. Zechciejmy podjąć tę ofiarę, potraktować ją jako wyzwanie dla nas samych. Bo przecież fałszywe poczucie komfortu może być równie zabójcze, co lęk o przyszłość. Więcej na Granice.pl

Ewangelia dla wątpiących - wywiad dla Lampy

2011-08-24T20:20:00.002+02:00

Pełna wersja wywiadu w najnowszej Lampie, nr 7-8 (88-89).
Fragment:

Kuba Przybyłowski: Nie da się tego uniknąć, na czwartej stronie okładki masz napisane, że to najbardziej autobiograficzna powieść i... chyba rzeczywiście tak jest. Nic o wampirach, nic z punktu widzenia dziecka, bohater tym razem jest dość przeciętny, jak na ciebie oczywiście, a mimo wszystko jest przegięcie, nie umiesz inaczej? Żeby było mniej drastycznie?

D.K.: Słusza uwaga. Ja programowo mam tak, że w prawie każdej opowieści musi dojść do konfrontacji, werbalnej lub fizycznej, polać krew etc. Nawet gdy pozornie nic na to nie wskazuje. Nie wynika to z jakichś stephenkingowskich inklinacji, to po prostu jedna z cech mojej prozy, świadomie wybrana, a nie freestyle, byle szokować i nic więcej. Za dużo czytam i oglądam, by wierzyć w drastyczność literatury jaką taką. Mnie bardziej fascynują zestawienia i kontrasty. Łagodność i gwałtowność, poukładanie i anarchia. Żeby tworzyć szczerą literaturę piękną, czasem dobrze się pobrudzić. Gutkowski z “Cięć” nosi przy sobie czechowowską strzelbę, która w tym przypadku jest nożyczkami... Nie piszę kryminałów czy sensacyjniaków, ale czy to oznacza, że literatura piękna ma unikać nieco bardziej zaskakujących czy tylko pozornie nieadekwatnych z całością rozwiązań? Traktuję to jako konieczny twist fabularny, ale również kontynuację mojego programu prozatorskiego. Ponieważ od początku piszę o przemocy w różnych odcieniach i tonacjach. O gwałtownych emocjach. O dawaniu życia oraz jego odbieraniu. O autodestrukcji, czymś, co wielu z nas w sobie nosi, a uporczywie ukrywa niczym jakiegoś aliena, szczególnie przed sobą. Wystarczy spojrzeć na większość alkoholików, przecież to klasyczne, rozciągnięte na lata samobójstwo; można zasłaniać się tym czy tamtym, “nie piję codziennie”, “mam nad tym kontrolę”, skutek jest zawsze taki sam: skraca się sobie życie w trybie turbo. Pracując na etacie jako kreatywny też skracałem sobie życie marnotrawieniem energii na duperele. W zamian, prawie jak w reportażu wcielenionym, mogłem po latach dokonać podsumowania tych faktów i mitów. Opisać środowisko, manieryzmy, użyć np. języka copywriterów czy strategów marketingowych nie nie na zasadzie trawestacji czy parodii, lecz pełnoprawnego środka literackiego. W “Cięciach” Leon Creations jest symbolem tysięcy firm, w których wykorzystuje się ludzką wyobraźnię w niecnym poniekąd celu. Nie w tym problem, to byłoby zbyt tanie i łatwe do krytyki. “Cięcia” kierują działa, a właściwie ostrza na osoby, które wchodzą w to, twierdząc, że to coś fajnego, wartościowego. Z takim podejściem są niebezpieczni, ponieważ mają do dyspozycji tysiące, miliony euro, które służą do reklamy - czegokolwiek, co wezmą sobie za cel. Jak np. nowej wiary. Wielu z nich jest przekonanych, że jak ma w torbie iPhone’a, w łapach iPada, a na co dzień czyta Wikipedię, to dobrze wiedzą, jak ten świat urządzać, co zmieniać, co krytykować. Małe, reklamowe Hitlerki - jak nic! A jest ich wielu, uwierz mi. Uważam, że literatura powinna wyrywać w miarę możliwości te chwasty. Fabułą, przekorą, nawet przegięciem, byle zwrócić uwagę na niebezpieczeństwa konformizmu ubranego w oryginalność, kreatywność i... Lacoste. Gdybym się z tym nie skonfronował osobiście, nie dostał po tyłku, nie czuł, że mimo wewnętrznych zapewnień skręcam w popkulturowy light, nigdy bym nie opisał, jak opisałem w “Cięciach”, tego robiącego zabawne miny lewiatana, który zdaje się mówić: “Spoko, wyluzuj. Co się kisisz, walnij lufę i leć na wakacje, stać cię, nie?” Każdy z bohaterów “Cięć”, mężczyźni wymieniani tylko z nazwiska, odzwierciedla jakieś pokręcone, pełne sprzeczności postawy. Naginają świat do siebie, nigdy inaczej. Stąd kobiety są z ich perspektywy kwiatuszkami (Fleur), fotonarzeczonymi, kociarami, urządzeniami do seksu, łącznie z kalekami na wózku; nie mają nazwisk, jedynie imiona. Jak wyzwolić się z czegoś, co jest nami? Niekiedy, niestety, właśnie przez redukcję, cięcia, w przenośni i dosłownie. Kiedy cię boli, przynajmniej wiesz, że żyjesz. Ty, nie twoja projekcja.

Tajna Polska o Cięciach

2011-08-06T17:29:00.000+02:00

Gutkowski, wzorowy i długoletni pracownik agencji reklamowej Leon Creations, najchętniej opowiada o krótkim romansie w Cannes z piękną francuską Fleur. Jego narzeczona w Warszawie widocznie mu się opatrzyła, skoro nie o niej opowiada, ale o Fleur. Narzeczona istnieje tylko jako bezrobotna fotografka, nie mówi o jej sexie. Powieść toczy się z początku leniwie, opisy pracowników wielkiego biurowca dostarczają czytelnikowi wielu negatywnych wrażeń. Taka zresztą jest strategia autora. Czytaj więcej

Czechowicz o Cięciach

2011-07-04T08:20:00.000+02:00

Najnowsza powieść autora uderza przede wszystkim w pełen fałszu i obłudy świat eleganckich garniturów oraz sztucznych uśmiechów podczas mijania się na korytarzach. Zmyślona firma Leon Creations wraz z jej prezesem Baronem to specyficzna i bolesna alegoria życia, jakie świadomie wybierają ci, którzy są w stanie zacząć, żywiąc się kurzem i pijąc deszcz, a skończyć to już nie wiedzą jak. Czytaj więcej

[tramwaj z batalionem...]

2011-06-28T20:46:00.000+02:00

Zdjęcia inspirowane fragmentem Cięć [tramwaj z batalionem najemników].

Klubokawiarnia Chłodna 25 - premiera Cięć

2011-06-20T10:33:00.000+02:00

21 czerwca, godz. 19. Spotkanie poprowadzi Kuba Przybyłowski.

Od dziś Cięcia on air w...

2011-06-15T10:21:00.003+02:00

Empiku
Merlinie
Virtualo
Matrasie
Weltbild
Traffic Clubie

Panorama Kultur

2011-06-14T09:57:00.000+02:00

Zremasterowany tekst o Wenecji w Panoramie Kultur.

Cięcia w Merlinie

2011-06-10T12:34:00.000+02:00

Można już zamawiać "Cięcia" w Merlinie.

Cięcia na czytnik lub komputer

2011-06-09T10:00:00.001+02:00

Cięcia na czytnik lub komputer już w Virtualo.

Kwartalnik nr 2

2011-06-07T08:48:00.002+02:00

W nim mój nowy felieton + fragment "Cięć". Tu możesz ściągnąć całość.

Hiro - felieton

2011-06-02T11:51:00.000+02:00

Pierwszy z cyklu felietonów Dawid vs. Goliat w nowym numerze pisma lifestylowego Hiro.

Okładka Cięć

2011-05-26T17:22:00.002+02:00

Powieść wyjdzie w połowie czerwca 2011 r.

O Dagny - Damian Gajda

2011-05-22T20:57:00.000+02:00

– Dla mnie ważne jest miejsce, gdzie się będzie przebywało. Kraków znam naskórkowo, byłem tam wiele razy, ale nigdy na tyle długo, by poczuć ten inny rytm. A ja, po ostatniej galopadzie literackiej i pewnych zmianach w moim życiu, oczekuję przede wszystkim pewnego resetingu. A że będą tam osoby z różnych krajów, a wszyscy będziemy niejako skazani na siebie, to tym większe jest to wyzwanie – mówi Kornaga. Czytaj więcej

Czytam 8/10

2011-05-18T10:28:00.001+02:00

Link do wywiadu

Marcin Jauksz o Singlach+

2011-05-12T10:31:00.000+02:00

Powieść Kornagi to niezwykle ciekawe zadanie dla każdego, kto myśli o sobie jako o singlu - kimś, kto nie jest sam „tylko teraz", „przez moment", ale kto dopuszcza myśl (czasem nawet już się do niej przekonał), że resztę życia ma szansę spędzić solo. Nie ma taki osąd oczywiście charakteru twardej deklaracji - wszak miłość jest jak grypa: spada na człowieka nagle i nie tylko wiosną - ale stanowi o pewnego rodzaju tożsamościowym otwarciu, gotowości spojrzenia na swoje życie z nieco innej perspektywy i bez nadbagażu dotychczasowych uprzedzeń (że mąż/żona, dzieci to „naturalny porządek rzeczy"). Tego rodzaju otwartość pozwala najskuteczniej zadumać się nad medialnym wizerunkiem singla w dzisiejszej Polsce, wizerunkiem, który zakłada, że Singlem przez wielkie „S" jest się raczej tylko w Warszawie; gdzie indziej to raczej wciąż starą panną czy starym kawalerem... Nie bez powodów single Kornagi żyją w stolicy, nie bez powodów tam też toczą się losy większości „pojedynczych", których znamy z TV... Czytaj więcej

Krótko, ale dobitnie o wampirach

2011-04-17T13:23:00.000+02:00

Ponieważ czytuję polskich fantastów i czuję się po troszce wampirologiem-amatorem-musiałam trafić na "Znieczulenie miejscowe"...

Wywiad dla Hiro - aneks

2011-04-13T19:43:00.001+02:00

Fot. Aleksandra Pavoni do wywiadu dla Hiro.

Wywiad dla Hiro

2011-04-01T14:09:00.000+02:00

Hiro, nr 16 (2011)

Fanpage

2011-03-22T12:08:00.000+01:00

Teraz to & owo oraz wszelki kontakt na fanpejdżu.

Dawno temu w Hustlerze

2011-03-21T16:56:00.000+01:00

Hustler, nr 7 (38) lipiec 2005

Felieton w Kwartalniku

2011-03-04T09:12:00.000+01:00

Nowy magazyn literacki, a w nim mój felieton Ni(e)kotyna. Numer do ściągnięcia w formacie PDF.

Fragment Cięć w magazynie Radar

2011-02-28T08:41:00.000+01:00

Godzina dziewiąta z minutami, Gutkowski wciska się z rzeszą mu podobnych do wymęczonego wieloletnim użytkowaniem szynowca, zaduch jak w wędzarni, człowiecze mięso jedzie, człowiecze mięso opakowane w puchówki, płaszcze, kurtki z termoobiegiem, nieznośne zimno na tej szerokości geograficznej, tu zima trwa praktycznie przez rok, daje chwilę wytchnienia i dociska mrozem do sierpnia, jacyś zagraniczni idioci próbowali kilka wieków temu dokonać rozbioru tych bezużytecznych ziem, po co im to było? Doigrali się, same kłopoty, powstania, zrywy, kosy, zamachy, mistyczna poezja i botaniczny język, w Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i inne dziczysyczy, dźwięczyjęczyślęczy, krew, rozwałka, rozpierducha, bo tutejszy potrafi i zawsze trafi w potylicę przeciwnika z obcej ziemi. Więcej

Jesteś szalona

2011-02-04T18:41:00.005+01:00

Kilka miesięcy temu dokonaliśmy głębokiej, pełnej empatii analizy legendarnego kawałka Ciało do ciała grupy Topless. Dziś czas na top of the top, króla królów, Jezusa Jezusów, boga bogów, słowem, polo imperatora, absolutnego klasyka gatunku, bez którego nie ma wesela - czy to w remizie, czy w zajeździe, czy ekskluzywnym hotelu, no po prostu nie ma! Bawią się przy nim potomkowie potentatów rolniczych, badylarskich, supermarketowych, skaczą przy nim córy i synowie krótkowzrocznych (ale nie ideologicznie) profesorów filozofii, studenci MISH, pozujący na inteligencików copywriterzy, nadużywający alkoholu i seksu pisarze (więc i niżej podpisany), offowi kontestatorzy, hotelowi animatorzy, kaowcy za 1000 PLN netto na miesiąc, hodowcy - kotów, myszek, węży, marihuany, pokątni producenci dopalaczy, pełni powagi prokuratorzy (jak się porządnie ten tego w imię Rzeczpospolitej), no wszyscy, łącznie z ponad miliardem Chińczyków, którzy na pewno słyszeli tę polską piosenkę po swojemu, a jeśli nie po swojemu, to po niemiecku, co zapewne zabrzmiało dla nich groźnie, lecz oni lubią takie nonszalancko mocne zagrywki. Panie i panowie, oto nadchodzi legenda, mit, werbalna rozkosz dla domytych i niedomytych uszu, Jesteś szalona grupy Boys.

Chłopaki z kultowego bandu zaczynają bezpośrednio niczym onegdaj zadziorni punkowcy z Sex Pistols, czy, uwzględniając nasze poletko, KSU; nie bawią się w niedomówienia, kiedy przedstawiają ten moment, kiedy pani nie chce już pana, najchętniej kopnęłaby go w zadek i pokazała soczystego faka. To jest przekaz, którego mogą pozazdrościć również najbardziej hardkorowi raperzy, to jest katiusza werbalna, trafiająca w sam czuły punkt i job twoju mać:

"Miłość odchodzi" - słyszę znów z Twoich ust.

Tak, miłość odchodzi, obwieszcza kasandrycznie wokalista Boysów. Miłość trwała, trwała i bach, się zje… – dodałby krnąbrny raper, by udowodnić, że większy z niego chojrak od discopolowego bandu. Ale Boysi, niczym amerykańscy autorzy powieści sensacyjnych, stawiają na klarowny przekaz, coś w rodzaju relacji w TVN24, miłość przemija, jak w tym kawałku Davida Guetty, przemija i to jest fakt niepodważalny jak ujebany stół czy cokolwiek nieprzyjemnego w zasięgu naszego wzroku.

Dodatkowo słyszymy, że narratorem tej opowieści jest mężczyzna, nawet bystry, bo nie tyle stwierdza, co zauważa, że miłość odchodzi, ale widzi to w ruchu ust jego wybranki. Więc zapewne te usta są obiektem jego pożądania. I teraz te usta, które mówiły mu miłe słowa, zioną okropną konstatacją, która natychmiast zabiłaby Tristiana. I Izoldę.

Zawsze prawda miała jakiś sens.

Dokładnie, prawda jak to prawda, zazwyczaj ma w sobie sens. Lecz w tej piosence podkreślamy to podwójnie, ponieważ świecie relatywnych interpretacji oraz odczuć człowiek zatracił wiarę w swój solipsyzm… Jest prawda i jest prawda, która ma sens. Jakiś. Więc sprecyzowany. W tym przypadku, śmiem domniemywać, związany z zaufaniem. Kiedyś mówiła, że mnie kocha – wierzyłem jej. Dziś mówi, że mnie nie kocha – też jej wierzę. Ona nie kłamie. Wali prosto z mostu. Z mostu owych ust.

Ale idźmy dalej, czas na wspomnienie, jak to było kiedyś dobrze, jak to raj na ziemi, jak to ty & ja, jak w tych popowych piosenkach, zdobywaliśmy świat, Szeherezada i te sprawy, miejsca intymne i zakazane, które przestają być takowymi, kiedy ty i ja, kiedy, jak śpiewał konkurent Boysów, Topless, ciało do ciała – lgnie jak w śnie, że o rany, Jezu, aaa, dochodzę, kochanieeee!

Te dni jak bajka, piękne jak tysiąc róż.
Ty się śmiałaś zawsze no i cześć.

Podmiot liryczny, w ramach bólu i rozgoryczenia zaistniałą sytuacją, kiedy sympatia zamienia się w antypatię, zamiast powiedzieć: „Jebana kurwo, przez ciebie straciłem tyle czasu, kurwa!, znosiłem, kurwa!, twoje kaprysy, twój plebejski rechot, no pieprzony anioł ze mnie! A tak mi się teraz odwdzięczasz, pizdo, szmato, wywłoko ostatnia!”, ów podmiot wychodzi ponad swoje doraźne rozgoryczenie i przywołuje arkadyjskie wspomnienie przeszłej, jakże intensywnej realizacji uczuć. Nie ma dla niego zwyczajnych dni, one są bajką, snem, imaginacyjnym doznaniem równym urodzie kwiatów. Miłość Andersenowska, miłość platońska, miłość Arystypowa, wszystko w jednym, o czym nawet autor tego tekstu nie zdaje sobie sprawy – tylko jego, wokalisty, discopolowy geniusz gdzieś tam na zakończeniach neuronów to wyczuwa i w słowa przeistacza.

Zapewne, zwłaszcza podczas słuchania, boli fraza „no i cześć”. To, nie czarujmy się, brutalne, iście sloganowe wykorzystanie równoważników zdań. Dobitność podsumowania może tknąć nieco wrażliwsze persony i doprowadzić je do delikatnej formy depresji. Bo jakże to tak? Dobrze się bawiliśmy, ja się dla ciebie poświęcałem, pizzę (załóżmy) fundowałem, wino (załóżmy) kupowałem, całusy i inne takie serwowałem (to na pewno), a ty teraz tak mi odpłacasz? Zwyczajne „no i cześć!” Co ja jestem, akwizytor? Operator telefonii komórkowej, którego wymieniasz po dwóch latach na rzekomo tańszy, z większym pakietem darmowych minut? Co to znaczy, no i cześć, mogłabyś choć rzec: do wiedzenia. Wyjdzie nieco grzeczniej, z nadzieją, że może kiedyś, jak się rozczarujesz nowym obiektem swoich płciowych fascynacji, zejdziemy się na nowo. Nie dajesz mi nadziei. Zabijasz tym czesiowaniem; niby kumpelsko, a jednak brutalnie. Kobiety to małpy, przeskakują z drzewa, jak im się znudzi, na kolejne drzewo. Nie jestem, cholera, drzewem, mam dwie ręce, aaa, to już było, no dobrze, mam trochę kasy na koncie, więc cicho bądź i korzystaj, kiedy płace. A ty nie? Tak, taka wygodnicka? Taka fiu-bździu! Tyyyy! Masz więc za swoje:

Jesteś szalona, mówię Ci.
Zawsze nią byłaś, skończ już wreszcie śnić.
Nie jesteś aniołem, mówię Ci.
Jesteś szalona.

W dobitnie zapadającym w pamięci refrenie autor tekstu wpisuje się w odpychająco mizoginiczny dyskurs, jak to odtrąceni mężczyźni są biedni, a odtrącające ich kobiety – wredne i okrutne. I rzuca iście Macierowiczowskie oskarżenia, sugerując dziewczynie raczej pobyt w Tworkach, niż normalne funkcjonowanie na rynku usług seksualno-uczuciowych.
Jesteś szalona!

Nie ukrywając swojej wyższości, zarzuca byłej wybrance, że skoro to ona go porzuca, to normalnie na świecie nie jest w pełni władz umysłowcy. Jakby chciał powiedzieć: „Babo, bez faceta jesteś niczym! Jesteś szalona! Crazy! Jebnięta do cna!”

Można spekulować. Ale prawda powyższego zostaje odkryta w następnym decydującym wersie, kiedy wokalista zarzuca naszej Szalonej, że zawsze nią była – żyła w świecie onirycznych urojeń, na dodatek, w trzecim wersie, jedzie po bandzie, sugerując, że była i jest rozwiązła – nie jesteś aniołem – a przyczyna tego rozejścia to jej nieposkromione libido, puszczalstwo, myszki w cipce oraz inne, obrzydłe nawiązania, które tu pominiemy, by uniknąć pornograficznych skojarzeń.

Jakby tego było mało, narrator podkreśla, że „on to mówi”; nie, że gdzieś tam usłyszał, co ludzie mówią. On jest pewny swojej opinii o lekkim prowadzeniu się bohaterki tej nostalgicznej (choć z przytupem) piosenki. Jedno jej w głowie, a właściwie to znacznie, znacznie niżej to jej jedno... Nie ma na nią rady, takie postępowanie zasługuje na potępienie, bo po prostu jesteś szalona, nic cię nie uleczy, ani moja miłość, ani poświęcenie; zachowujesz się jak jakaś czarownica, przydałby się Torquemada ze stosem na boku, może on by ci wykarczował to szaleństwo, z dymem puścił, znormalniałabyś, za mąż wyszła, dziecko urodziła umiłowanemu przez ciebie mężczyźnie, macierzyństwu się poświęciła, a nie zapędom rozwiązłej i sprośnej waginy, która prowadzi li tylko na manowce nimfomanii.

Na pożegnanie dajesz mi uśmiech swój.
Gdy odchodzisz, wszystko burzy się.

Wokalista obiektywnie zauważa, że wybranka jego złamanego (przez nią samą) serca odchodzi, szczęśliwie, coś ją tyka i robi to z godnością, obdarzając go uniwersalnym gestem afirmacji.

To daje nadzieję. Kto wie, pewnego dnia, kiedy zepnie się to i tamto, znów się spotkają, połączą, posmakują.

Jednak kolejny wers nie pozostawia złudzeń – odejście jest odejściem, porażka, trzęsienie ziemi i majtek, degrengolada, upadek, tsunami. Nie ma promyczka słońca. Nie ma jakiejkolwiek nadziei. Podała czarną polewkę, pozostała niewzruszona w swoim suczym wyborze i, panie, nie ma dyskusji.

Kochałem Cię i Twe szaleństwa mocno tak.
Ty się śmiałaś zawsze no i cześć.

Co zatem pozostaje? Socjotechnika? Retoryka? Może i tak, bo ta lingwistyczna metoda, a nuż, może ruszyć jej sumienie – nie teraz, to kiedyś. Jedziemy więc po bandzie, mimo porażki jęczymy o miłości, ba, w ramach sadomasochistycznej jazdy przyznajemy się, że w sumie takie postępowanie wzbudza w nas zadowolenie i satysfakcję. Szaleństwo podnieca. Odtrącenie przyciąga.

Męska część czytelników (i słuchaczy) może jednak odetchnąć na samym końcu, słysząc nieco zgryźliwą, pokrętną filipikę, że i owszem, byłaś górą, odepchnęłaś mnie, ale ja wiem, ja wiem, suko, jak mnie skrzywdziłaś i ci tego, bądź pewna jak okres co dwadzieścia osiem dni, nie daruję, ponieważ tak naprawdę, niunia, tak naprawdę, czy ci się to podoba, czy nie, jesteś niewolnikiem swoich hormonów, genetyczną wypadkową, jesteś nikim, a jeśli już kimś, to wyłącznie…

Jesteś szalona, ...

I wiesz co, zdaje się mówić narrator, chuj ci w dupę, jeśli nie mój, to inny, ale zawsze.

No cham jeden!

artPapier o singlowaniu

2011-01-02T22:44:00.000+01:00

Słowa piosenek towarzyszą każdemu rozdziałowi „Singli”. Na początek wątku – muzyka gra! Rozpoczyna się Dżemem i jak tylko nieświadomy niczego czytelnik zawiesi swe oko właśnie na tym, istnieje poważne zagrożenie, ze już dalej nie pociągnie. A dalej jest jeszcze lepiej (wspomniana Kunicka na przykład z pamiętnym utworem o wdzięcznym tekście: „lato lato lato czeka, razem z latem czeka rzeka…”). Kornaga lubi się pośmiać, z samego siebie trochę też. Czytaj więcej

Wywiad - Czytam 8/10

2010-12-26T13:27:00.000+01:00

Polskie Kulturalne Podziemie - recenzja

2010-12-20T09:45:00.000+01:00

(...) Tymczasem Kornaga bezczelnie rozrywa kolorowy obrazek. Bryzga czarną farbą dramatu, tnie skalpelem pogardy. Stąd wyrazisty styl wypowiedzi, nagromadzenie metafor i dosadnych porównań, które wciąż wybijają się na pierwszy plan, to z kolei powoduje, że czytamy szybko, że język staje się ważniejszy niż fabuła. „Opijam słowa, popijam słowa, topię słowa. Jestem zerem. Dzień za dniem, godzina za godziną, niestety, potrzebuję czwórki po mej lewicy. Razem tworzymy czterdzieści. Procent.” – mówi Krystian. Autor wciąż więzi postaci w bagnie ich własnej samotności. Nakazuje im ciągle rozmyślać nad własną sytuacją. Kaczor, Justyna, Magda, Krystian, Kwiatuszek oraz inni w żyją spirali konsumpcji alkoholu, narkotyków, seksu, własnego wizerunku i wizerunku innych. Mimo chęci, już nie potrafią wydostać się z dziury, w której się znaleźli. Pokusiłbym się, by pójść za myślą Rolanda Barthesa, że bohaterowie pragną sprawić, by każdy dzień był mitem, kawałkiem układanki zwanej mitologią, a ta z kolei decyduje przecież o wolności. Czytaj więcej

Wywiad w artPapier

2010-12-17T11:44:00.000+01:00

M.D.: W poezji panuje czy też panowała moda na neolingwizm. Zgodzisz się z tym, że Twoja najnowsza powieść to taki swoisty neolingwizm w prozie? Słowne zabawy, nowe skojarzenia, balansowanie na granicy zrozumiałości? Nie zagęściłeś zbytnio tekstu?

D.K.: „Single+”, wbrew temu, że to powieść o samobójstwie, niechcianych ciążach, rozterkach związanych z defekacją, bankietach, przemowach, lansie, miłościach nagłych i miłościach blaknących, odurzaniu się, seksie hetero i homo… to również powieść nierealistyczna. Jeśli na początku pojawia się wzmianka o aniele, to na końcu – pojawia się anioł! Przyznaję, tak, poszedłem na całość, bohaterowie nie mówią sobą, mówią – mną. Dotąd, w poprzednich książkach, starałem się o poczucie skrajnej empatii z danym narratorem. W przypadku „Singli+” nie tyle sobie to odpuściłem, ile świadomie się na to zdecydowałem. W filmach ma być akcja, twisty fabularne, emocje, czy ktoś przeżyje, czy czapa. W mojej prozie – metafory mają walić czytelnika po potylicy. Pasaże stylistyczne mieszać mu w języku. Słowem: żeby wiedział, że czyta, a nie ogląda. Że czyta i musi spłacić dług za to swoje poświęcenie. Wejść w moją totalną nawijkę. Wejść w Kornagę. Czytaj więcej w artPapier 24(168) 2010.

Wywiad w Czytam 8/10

2010-12-13T16:04:00.000+01:00

Wywiad o Singlach+ i nie tylko przeprowadził Daniel Koziarski.

Fragment:

Prezentujesz w kilku odcieniach społecznych zepsuty, zdegenerowany świat aspirującej warszawki. Temu obrazowi pisarz czy publicysta konserwatywny przeciwstawiłby jakieś formy stabilizacji czy wspólnoty (jak Horubała w „Przesileniu”). A jaka jest – nazwijmy to umownie – lewicowo-liberalna alternatywa? I czy w ogóle istnieje?

Być może kalam własne gniazdo, kiedy opowiem, że nie istnieje. Niestety.

Tak zwana stabilizacja to jedynie słowo-zaklęcie. Rzeczywistość z czasem wszystko weryfikuje. Wielkie miłości karleją. Zaprzysięgłe w świątyniach małżeństwa spektakularnie się rozpadają. Jasne, nie, że gdzie spojrzymy, tam Boschowe piekło, krwiożercze demony i wyrywanie cążkami paznokcie. Nie miejmy złudzeń, że cokolwiek nas uchroni przed fenomenem przypadku. I przed naszymi ułomnościami. To nie polityka, lewica czy prawica, rządzi naszymi genitaliami. Może i próbuje wejść nam – ona, wredna – pod kołdrę, ostatecznie jednak sami decydujemy, co i jak, i z kim. Alternatywa dla konserwatywnych złudzeń też jest żadna. Bo co? Kontra pod postacią hedonizmu? Rozkosznie, choć na krótką metę. Jakieś niedorzeczne deklaracje, że ty i tylko ty – no proszę, czysty jak górska źródlanka banał. Szczerość dziennikarza alkoholika, Krystiana z Singli+ nawet mnie lekko deprymuje, myślę sobie, a co tam, zaszaleję. (...)

Osobnym bohaterem powieści jest język. Przyznam, zasadniczo nie lubię strumieni świadomości bohaterów, ale błyskotliwa narracja „Singli+” po prostu porywa. Ale czy nie boisz się zarzutu, który stawia się prozaikom piszącym jako kobiety w pierwszej osobie (znam to z autopsji), że ich język jest jednak zbyt mocny, przesadnie dosadny, a przez to reprezentuje męską wrażliwość?

Oj, panowie, panowie, nadal nie doceniacie kobiet. Kobiet! I nie chodzi o stawanie do zawodów w inflacyjnym wypowiadaniu brzydkich słów. Kobiety… Kobiety to niesamowita, nieprawdopodobna wręcz moc, pełna sprzeczności, a przez to tak fascynująca. Nawet Charles Bukowski tu wymiękł… Malarka Justyna z Singli+ to po prostu osoba, a potem dopiero kobieta. Ona czuje, co ją wkurza. Wyraża to. I to jak. Przekroczyła granicę autocenzury. Wyzwoliła się z patriarchalnych szablonów, jaka to powinna być wtedy, a wtedy. Podobnie aktorka Kaja czy accountka Magda. One wiedzą, czego chcą. Wreszcie! Pierwsza – macierzyństwa bez ojca na zbędną doczepkę, druga – wyuzdania, bo za długo żyła w skorupie. Przede wszystkim wyzwalają się poprzez język. Tak, on je rozbiera, roznamiętnia i rozzuchwala. I żaden „man” nie będzie im dyktował, jak się mają zachowywać, odgrywać kokietko-pozorantki. (...) Bohaterki Singli+, abstrahując od ich małych i dużych obsesji, to po prostu fajne, chociaż dla wielu kontrowersyjne babki. Na marginesie warto zauważyć, że język narracji kształtowany jest w mojej powieści przez stan bohaterów. Otóż wszyscy non stop albo są naprocentowani, albo odurzeni oprócz… dealera Kaczora. Nałogi ich wyzwalają, stety, niestety.

Wkraczając w pustkę - film

2010-12-09T16:54:00.001+01:00

Dosłownie, wkraczając w pustkę: i fabuły, i przesłania. Mistrzowski montaż na początku zadziwia, potem powoduje, że jedyne, o czym marzysz po 154-minutowej projekcji (o 50 minut za dużo), to zaaplikowanie sobie kropli na zmęczone oczy. I słów na wyżęty mózg, który daremnie próbował doszukać się w tym wszystkim nie tyle głębi, ale zwyczajnego sensu. Kino nie lubi ideologii. Wzniosłych parabol, jak żyć, by żyć; film ma mówić obrazami,a jeśli przy okazji wyjdzie coś ciekawego i przewrotnego, tym lepiej. Tutaj też ich dużo - za dużo! Przykro tak krytykować, szczególnie reżysera, który jest po prostu dzielny. Zabrakło mu jednak, jak powiedziałby ktoś z branży wydawniczej, redaktora, który by coś tam przyciął w scenariuszu, tamto dodał, tutaj skrócił, zwłaszcza skrócił, tak dla higieny. Jak stwierdził znajomy krytyk filmowy, reżyser miał za dużo wolności i zrobił z niej jak najgorszy użytek. Premiera: 21 stycznia 2011.

e!stilo o Singlach+

2010-12-07T17:30:00.000+01:00

e!stilo nr 6 (13) 2010

Single+ teraz na komputer i czytnik

2010-12-04T13:05:00.000+01:00

Do nabycia w księgarni eClicto. Cena: 14.50 PLN

Wiadomości24.pl - recenzja

2010-12-02T16:51:00.001+01:00

Oddając się lekturze poczujesz, jak w powietrzu unosi się papierosowy dym, a odór lekko przetrawionego alkoholu wypełnia nozdrza. Uważaj, zapachy będą tak intensywne, iż może zakręcić Ci się w głowie...
(...) Czytelniczki płci pięknej powinny zastanowić się dwa razy zanim sięgną po Single+. Plotki głoszą, że w ciążę można zajść już od samego czytania. Czytaj więcej

Stacja Kultura o Singlach+

2010-11-25T15:23:00.000+01:00

Książka Dawida Kornagi jest przykładem powieści zaliczanych do "nowej literatury" - wulgarnych, obrazowych, pozbawionych jakiejkolwiek cenzury, dosadnie ukazujących rzeczywistość. Czytaj więcej

LAMPA 11/2010 o Singlach+

2010-11-24T13:40:00.002+01:00

Fragment recenzji autorstwa Marty Marciniak:

Ciekawym zabiegiem jest umieszczenie przed każdym rozdziałem fragmentów tekstów piosenek (...) I owszem, operuje błyskotliwym językiem, ciekawe spostrzeżenia, książka sama się czyta, mogłaby mówić tym slangiem, mogłaby oddychać. Pisanie o mieście, które imprezuje, o biednych dostawcach żarcia do domów na te imprezy, pisanie trochę jak Gombrowicz, naśmiewanie się, język zabawny (Dzień w którym mi nie stanie, będzie pretekstem do spisania testamentu), język nienawiści i agresji, język patologii, język żywy, normalny, zgodny. (...) I tak ta powieść jest smutna (Kogo obchodzi moje istnienie? Pochodzę z gatunku ludzi niepotrzebnych), bawi, dołuje, bawi, robi smutek, na przemian, w sumie nie wiadomo, na co się zdecydować, małe melodramaty. (...) Niektóre epizody, a może świat przedstawiony, w jakim poruszają się bohaterowie, przypomina film Lie with me, jest przepełniony nagością, zwierzęcymi odruchami, i pierze po pysku.

Machete - film

2010-11-16T16:54:00.003+01:00

Cięta pulp fiction. Naliczyłem się - przyznaję, z trudem, bo wszystko działo się niezwykle szybko - około pięćdziesięciu zamordowanych osób (o ile można użyć podobnego wyrażenia w stosunku do umowności całości), w ostatnich dziesięciu minutach ginie drugie tyle. Ale za to w jakim stylu. Absolutnie odjechane kino, kino "kinowe", a przez to genialne, bo wciągające i ścinające wszelkie nasze wątpliwości... maczetą. Próbka dialogu: jedna z bohaterek mówi do Maczety, żeby zaesemesował. Maczeta na to: "Machete don't text". Albo ksiądz mierzy z karabinu do leżącego bandyty, który prosi o litość. Ksiądz: "Bóg jest łaskawy. Ja nie!". Do legendy przejdzie zapewne scena wykorzystania ludzkich jelit jako sznurka do spuszczania się po murze... Maczeta to życiowa rola Danny'ego Trejo; jest tak brzydki, że aż ładny. I cały film jest taki sam. Plus błyskotliwie dobrane role dla znanych aktorów. Premiera: 26 listopada.

Pogrzebany - film

2010-11-12T09:58:00.001+01:00

To nie jest horror z duchami pod kryptą. Ale ta hiszpańska (choć anglojęzyczna) produkcja ma w sobie wszystko, co wciska. Wciska w fotel, że brakuje nam tchu - razem z bohaterem. "Pogrzebany" to wstrząsający monodram w trumnie. Dosłownie.
Nie czytaj zdradzających "akcję" recenzji, po prostu idź na to i daj się zamknąć w trumnie; kinowa ciemność spotęguje efekt odosobnienia. To nie pastisz a la "Kill Bill", gdzie dzielna wojowniczka rozwala drewno i wydostaje się na zewnątrz. To nieprawdopodobnie realistyczna, kradnąca nam oddech opowieść o tym, że dosłownie każdego dnia możemy być zdani tylko i wyłącznie na siebie i nic nam nie pomoże, społeczeństwo, organizacje, telefony komórkowe... Czyste kino, brudne życie. Premiera: 26 listopada.

Koziarski o Singlach+

2010-11-08T08:52:00.000+01:00

Najważniejszy w tej powieści jest język; cząstki fabuły wyłaniające się z poszczególnych opowieści zderzają się, wzajemnie przenikają albo unoszą w zupełnie odległe od siebie rejony, nigdy jednak nie wybijając się na pierwszy plan. Dlatego nawet fabularne konkluzje przychodzą i przechodzą jakby niezauważone, co nie oznacza, że całość pozbawiona jest zgrabnej klamry. Ale to właśnie język definiuje bohaterów książki - mocny, żywy, bezkompromisowy, przepełniony cynizmem, egocentryzmem, ale zarazem naznaczony niepewnością czy mniej lub bardziej uświadomioną beznadzieją. Kornaga świadomie wybiera rolę antyestety - odrzuca półśrodki i często prowokuje bezpośredniością i dosadnością sformułowań oraz skojarzeń. Zarazem jednak nie traci ani na chwilę językowego wyczucia i wirtuozerii - świetnie panuje nad dłuższymi passusami, sprawnie przeskakuje w kolejne dygresje a całość przyprawia ożywczą ironią. Czytaj więcej

Wartości.org.pl o warstwach Singli+

2010-11-05T08:53:00.001+01:00

Dawid Kornaga każdą swoją książką stara się wzbogacić, użyźnić i pobudzić język barwnymi erytrocytami środków stylistycznych, odważnymi leukocytami narracji, ostrymi trombocytami humoru, płynnym osoczem fabuły. Tak też jest w przypadku jego nowej powieści. Wprawdzie miejscami niepotrzebnie zabrudzonej sporą dawką mocnych słów, niezawoalowanej erotyki i obscenicznych dosłowności, ale kto zdolnemu zabroni? Jeszcze by nam odpowiedział niegrzecznie jakimś mądrym zdaniem, choćby takim, że: Jedyne, co powinno być czyste, a nigdy nie jest, to sumienie. A my nie mielibyśmy sumienia, żeby nie przyznać mu racji.
„Sąd Najwyższy obraduje w tajemniczej komnacie bez numeru na drzwiach. Nawet Franz Kafka by go nie wskazał.” Czytaj więcej

Premiera

2010-10-18T20:04:00.000+02:00

No i co? No i Single+.

Single+ w zapowiedziach Merlina

2010-10-06T21:38:00.000+02:00

Single+ już 18 października w sprzedaży.
W Merlinie do zamówienia już teraz.

Topless Ciało do Ciała

2010-10-01T23:55:00.005+02:00

http://www.youtube.com/watch?v=5B7DLeLNbt4&p=EE4872B67E0DF8C9&playnext=1&index=4

Byliście ostatnio na weselu? Nie trzeba melanżu plebejskości z wiejskością o godzinie drugiej czterdzieści pięć nad ranem, by usłyszeć jeden z absolutnych przebojów tego typu imprez, które zapowiadają potem naprawdę interesującą noc poślubną - Ciało do ciała grupy Topless. Są, że tak napiszę, niezwykle inspirujące.

Ciało do ciała. To, jak na gatunek disco polo, pełny patriachalnych i podobnie jak rap, antyfeministycznych tekstów, prawdziwy przełom, perełka, którą warto poddać dokładnej analizie. Czy autor tego tekstu zdaje sobie sprawę ze swojej niesamowitej empatii? Czy jest świadomy drzemiących w nim pokładów wrażliwości i znawstwa kobiecej natury? Czy wie, że popełnił coś, co w iście pozytywistyczny sposób krzewi pozytywne wartości - również w sypialni, kiedy rzeczywiście ciało do ciała i nie ma zmiłuj...

Zatem:

Miłości głos usłyszysz kiedyś nagle
Obejrzysz się i złapiesz miłość w żagle

Narrator tej opowieści już na samym początku stawia na planie pierwszym KOBIETĘ. To ona jest statkiem na morzu domniemanej miłości. To ona łapie, a nie daje się złapać nowemu uczuciu. Więc: rządzi, jest świadoma swojej seksualności. Poza tym ma na pewno czyste uszy, bo błyskawicznie, gdy się pojawia, potrafi usłyszeć ów miłości głos. Nie ma też problemów z koncentracją i ruchem, jest wyczulona na bodźce, które dopływają zewsząd do jej erogennych stref. Redaktorki Glamoura mogłyby pozazdrościć bohaterce tej piosenki, oj mogłyby!

Popłyniesz tam gdzie jeszcze nikt nie zdołał być
W gwieździstą noc rozejrzysz się dookoła
Usłyszysz że ktoś właśnie ciebie woła

I co się dzieje dalej? Nie, że nasza bohaterka zostaje zniewolona, ba, ona rządzi i to rządzi ewidentnie, przełamuje bariery, podąża tam, gdzie praktycznie nikogo jeszcze nie było - tak ma. Czy to aluzja do jakichś niezwykle zaawansowanych praktyk seksualnych? Czegoś, czego nie ogarnia Kamasutra czy taki markiz de Sade? Bo przecież tam, jak zapewnia narrator, nikt nie zdołał być. Co trzeba zrobić, by się to udało? Obejrzeć wszystkie filmy z Dolly Buster i jej młodszymi koleżankami, i zaryzykować? Nie wiadomo. Wiadomo za to, że nasza piękność, oprócz konkretnych doznań, poddaje się poetyckiemu nastrojowi chwili, niebo jej sprzyja, sam Kant, który rzekłby w tym przypadku: niebo gwiaździste nade mną, a tyś - pode mną. O tak! Jednak piękność pozostaje czujna, jej receptory są ponadprzeciętne, w tym swoim zapamiętaniu (czyżby jednak chodziło o masturbację?) nagle słyszy kogoś, komu bardzo na niej zależy. Nie jej na nim, jemu na niej. Ponieważ, jak powiedziano, ona tu rządzi. I basta.

To będę ja odnajdziesz wreszcie szczęście swe
Więc uśmiechnij się i pocałuj mnie

Niestety, to najbardziej mizoginiczny fragment w tej piosence. Prawdziwa natura disco polo wraca w tym momencie z zwielokrotnioną siłą, antykobieca, harda, hegemoniczna i odarta z pozorów równości. Wokalista-kochanek, tak na początku skory do płciowej koncyliacyjności, nie mówiąc już o hierarchii społecznej, pozwala sobie na anachroniczne przypomnienie, kto tu ostatecznie trzyma batutę. Oj nieładnie, panie polo. Sugerujesz obiektowi swojej miłości, że to ty i tylko ty jesteś prapoczątkiem jej zadowolenia. Co więcej, pozwalasz sobie bezczelnie na imperatywny ton, nadużywając ostentacyjnie wołacza anonsującego wymuszony uśmiech i mieszanie płynów w jamach ustnych. Jak to możliwe, że tak się zdemaskowałeś? Wpierw róże uległości pod stopy, a teraz brutalny dyktat preferowanych przez ciebie zachowań seksualnych? No tak, o jedno ci tak naprawę chodziło. Zresztą przyznajesz się do tego w refrenie:

Ref: x2
Ciało do ciała usta do ust
I nigdy więcej nie smuć się już
Uśmiech za uśmiech i widzisz że
Zawsze do ciała nie zmieniaj się

To jakiś cud, normalnie, jakby nagle euro kosztowało 2,50 PLN - kiedy ona ci ulega, ty się reflektujesz i zapewniasz, że zależy ci na równości, nie ciele na ciele, ale "do", co więcej, twoja ekspiacja idzie dalej, prosisz swoją partnerkę (teraz już partnerkę, co?) o afirmację życia i na potwierdzenie swoich słów przywołujesz chrześcijańską maksymę, że kochaj bliźniego swego jak siebie samego ("uśmiech za uśmiech"), a potem już idziesz na całość, skalpujesz resztki patriachalnych pozostałości w swoim umyśle i prosisz ukochaną, by za nic na świecie nie ulegała presji otoczenia, pozostawała sobą. Co za wzruszająca deklaracja. Co za umiłowanie cudzej integralności. Nawet podczas discopolowego songu. W tej budzie. Przy tych burdelowych reflektorach...

To nie koniec twoich zapewnień. Zaczynasz przełamywać fale jak niejeden wybitny reżyser.

Być może gdzieś na oceanie zdarzeń
Istnieje ląd nazwany wyspą marzeń
Pragnienie twe się spełni jak w cudownym śnie
Radości moc ogarnie twoje ciało
Poczujesz że miłości jest ci mało

Popłynąłeś z tym oceanem! Dobrze, niech wie. Niech wiedzą inni. Wrogie dusze mogą stwierdzić, że reprezentujesz egzystencjalny eskapizm i etatową efemeryczność uczuć. Proszę, niech gadają. Ty wiesz swoje: gdzieś tam jest ostoja, gdzie w onirycznej alkowie dojdziecie do kresu przyjemności. Zakładasz przy tym słuszny kierunek w swoim pożądaniu, że to nie twoja, lecz twojej partnerki przyjemność się liczy. I zapewniasz wszem i wobec na YouTube, że tak jej zrobisz dobrze, że ogarnie to całe ciało, ba, wzbudzisz - choć to już nieco pyszne i próżne, OK, niech ci będzie - zaawansowane afektacje emocjonalne zwane z potoczna miłością. Co by nie mówić, to wyczyn wart starań. A ty dzielnie zapewniasz, żę owszem, dam radę, bo liczy się twoja partnerka, ona, jedyna, mimo że ocean innych możliwości dokoła. Szacunek.

Każdego dnia odkrywać będziesz ze mną świat
Więc uśmiechnij się i pocałuj mnie

I tutaj ty, narrator tej discopolowej ballady z przytupem, dochodzisz do kresu obietnic: właściwie to, śpiewając "każdego dnia", prosisz swoją partnerkę o rękę. Albo co najmniej jakiś ustalony na piśmie konkubinat. Żadne tam kocie łapy czy psie. Deklarujesz stałość, wierność, przywiązanie i "bycie Kolumbami". Jednak zachowujesz w sobie nadal romantyzm i ochotę na to i owo, więc nie dość, że wymuszasz, tym razem delikatnie, uśmiech, to dodatkowo - małą oralną przyjemność.

No pięknie!

E-splot o Piątku

2010-09-20T20:27:00.000+02:00

Przegląd rodzajów polskiej bezsenności kończy się niespodziewanie… w Stambule. Deklarowany w całym zbiorze ponadnarodowy charakter nowoczesnego Polaka zostaje poważnie spostponowany w udanym opowiadaniu Dawida Kornagi. Tu „Stambuł” to powiew oswojonej egzotyki, zetlałej inności – bar z kebabami (przy czym Stambuł to też tytuł opowiadania). Autor wprawnie wykpiwa obecność Polaków w wielkim świecie – Tadka, który w Niemczech szukał lepszego życia, a znalazł tylko piękną Turczynkę za żonę; żołnierza, któremu zapadłe na stałe w pamięć sceny z Afganistanu pozwalają sformułować Odyseuszowy plan zabicia wszystkich gachów swojej Penelopy. Właścicielem baru jest uciekający przed wspomnieniami do Polski – czyli do kraju celowo nieneutralnego wobec uchodźców ze wschodu – Besir, Turek. Interes prowadzi wraz z córką, którą pewnego dnia wyda za porządnego Polaka, z porządnego, laickiego i tolerancyjnego domu, w którym teściowa nie będzie strzelała fochów, że panna młoda nie odmawia modlitwy do Trójcy Przenajświętszej. Czytaj więcej

Single+ fragment 2

2010-09-10T21:11:00.000+02:00

(Kaja)

Dobrze, że nagrania się skończyły. Pięć odcinków w jednym podejściu. Słodkie, kurwa, dni. Czy kury domowe w seledynowych fartuchach z kwiatuszkami zdają sobie sprawę, jak bardzo się poświęcam. Dla nich, właśnie dla nich, żeby dziobki stuliły pociesznie, po czterdziestu minutach z reklamami, ciasto rozwałkowywały, gniotły, formowały, okrasę pichcąc w obwodzie, opary ziołowe, kuchenne zaklęcia, podrzucone w talerzu z posiłkiem dla ukochanych panów domu i panów ich dup.

Kości i kostek nie czuję. Mogłabym zagrać zdjętego z krzyża. Na pewno poradziłabym sobie i z tym wyzwaniem. Płeć. A cóż to za wyzwanie dla medycyny? Ja gram całą sobą, wyrzucam flaki na zewnątrz, sumienie również, rezultat jest porażający. Moje biedne stópki. Ile można biegać z prawej strony na lewą, zbliżać się i oddalać, nagrywać po kilka dubli, mówić kochanie czterdziesty piąty raz w ciągu trzech godzin do filmowego męża? Grubasek Jacek W. od głównej roli pana męża puszył się dziś jak świeżo zaprzysiężony poseł; nic w tym nadzwyczajnego, dostaje najwyższą gażę, wydaje mu się, że aniołowie wyplatają mu z oklasków gawiedzi zasłużoną aureolę. Słodkie dni, Matko Boska, w planach sezon drugi, zaraz po wakacyjnej przerwie, potem pewnie trzeci, aż do czasu, gdy w rankingu oglądalności spadniemy o kilkanaście procent. Nie znajdę czasu na karmienie i wyprowadzanie Huna. Hun nastroszy się i wbije swoje wilczurze ząbki w nową sofę. I nie zagospodaruję sobie dwóch minut na karmienie. Kto napisał, że mam skakać w sześćdziesiątym ósmym odcinku? Jak jakaś sprężyna z wmontowanym ludzkim organem. Z sercem biednym. Sercem udręczonym. O choćby przez tego skurwysyna z serwisu internetowego o nazwie głupowatego psa; napisał ostatnio, picuś w okularkach pozujący na co najmniej doktora retoryki, nabazgrał, że po raz czwarty w tym roku zmieniłam narzeczonego. I ten straszny tytuł Rękawiczki Kai. Moja biedna mama, co ona sobie pomyślała, dobrze, że zmieniłam nazwisko, chyba by ją zjedli w naszym podradomskim miasteczku, pożarli między jedną plotą a drugą, zawał gwarantowany jak coroczna podwyżka prądu. Choć i tak wiedzą, że ja to ja, mama rozpowiada wszędzie, jaka ze mnie sława, jakby nie wiedzieli, nawet księdzu spowiednikowi, który, poruszony, przystaje na rozgrzeszenie bez jakiejkolwiek pokuty. Agentka poradziła mi nie wszczynać procesu o zniesławienie. Na pewno bym go wygrała, narzeczonych było o jednego mniej od liczby podanej przez hienę pismacką, szczura, krwiopijcę. Przekonała mnie, że zrobiłabym „netowej skandalgazecie”, jak powiedziała, wspaniałą, darmową reklamę i na pięćset procent pismak dostałby od szefa premię za „poruszający artykuł”.

Padalec z bokobrodami Mariusz P. Wysmażył scenariusz na swojej patelni rzemieślniczej. Jego przewidywalny przebieg dnia, urodzony pan urzędnik, który przez przypadek wylądował w przemyśle filmowym. Idzie do swojej ulubionej restauracji z tapasami. Albo do włoskiej na małą niewinną lasagne. Kiedy pisze, zawsze je. Czysta perwersja. Przemieszcza się podczas wymyślania kolejnych odcinków od jednej knajpy do drugiej. Spaślak na etacie. Wybiera wyłącznie takie, w których podają lunche po promocyjnej cenie. Skąpiradło. Nie płacą mu przecież średniej krajowej. Zgarnia kilkanaście średnich, udając przeciętniaka, żeby przypadkiem nie namierzył go mściwy agent urzędu skarbowego, czy co? Obrzydliwy knurek. Ma nos rozlazły jak rozdeptane pod prysznicem mydło. Oczy mongolskie patrzą ukradkiem na świat. Twierdzi, że jego przodkowie byli Gruzinami. Jasne. I te gęste włosy na karku. Aż mnie korci, gdy je widzę, żeby wyjąć z kosmetyczki pęsetę i wyrywać jeden włosek po drugim, przez trzy bite, katowane godziny. Wciąż gada o kuchni śródziemnomorskiej. Ona podobno pobudza jego wyobraźnię. Jego ponadprzeciętną wyobraźnię. Tak powiedział zdaje się w wywiadzie dla Wysokich Obcasów. Ciekawe, czy wyznał dziennikarce, kiedy zaczyna pisać. Puszczając tłuste bąki po pożartym pasticcio, daje się ponieść wenie. Schematycznej. Drewniane dialogi, którymi mówimy na planie, ważą więcej niż tona węgla. Czyli tonę i jeden kilogram. Konsekwencje łatwe do przewidzenia: co pan scenarzysta Mariusz P. wymyśli sobie między jednym daniem a drugim, układny, podatny na korzystne kontrakty reżyser Staszek J., popijając rum, o Boże, zrealizuje. Kręci, aż się kurzy na planie. Na zewnątrz może wybuchnąć bomba nuklearna wykradziona przez terrorystów islamskich, a Staszek J. i tak nie puści nas wolno, dopóki nie zapadnie ostatni klaps na planie trzysta dwudziestego czwartego odcinka Słodkich dni.

O Piątku w Bluszczu

2010-09-02T09:49:00.000+02:00

Damian Gajda (nr 24/wrzesień 2010) pisze o antologii Piątek, 2:45 m.in:

(...) Znajdziemy to prozę gęstą, mocną i bezkompromisową, odwołującą się w wielu przypadkach do niezwykle ciekawych pomysłów.

Już w drugiej połowie października: Single+

2010-08-27T16:35:00.007+02:00

fragment 1 (Kaczor):

Z Nike to jest tak. Dziani Murzyni, którzy dorobili się na rapie lub na działalności w branży nieruchomości, czyli towarów z ręki do ręki, hera, brown i coś koło tego, tacy Murzyni mają w czarny chuj sałaty i inwestują ją na przykład w piłki do kosza i zajebiste ubrania Nike, na przykład spodenki czy buty. Takie wyjebane co najmniej w kosmos, jeśli nie w cały wszechświat. Air buty, ze specjalną podeszwą, co Murzyna wypycha do przodu. Jak geparda na polowaniu. Murzyn staje się dziki i groźny, biali mogą mu naskoczyć, Murzyna chroni na dodatek Obama i całe emplua, plui i podobnie. Murzyni, także ci mniej ustawieni, ale świadomi swego afroamerykańskiego pochodzenia i celów życiowych, po godzinach pracy zbierają się na pogawędkę pod koszami, omawiają najnowsze kawałki raperów, przeważnie chwalą swoich zdolnych czarnuchów, jak mówią między sobą, nazwij go direct czarnuchem, to w odpowiedzi odpadnie ci połowa szczęki. I kiedy sobie pogadają porządnie, mówiąc w co drugim zdaniu yo, yo, to potem spędzają aktywnie czas. A nie jak te nasze fleje, co myślą, że jak powiedzą yo, yo, to zamienią się w Czarnych i kutasy im się wydłużą o parę centymetrów. By tylko popalić, ujarać się na total i odlecieć, taki ich cel życiowy. Nie, Murzyni, to znaczy Czarni, biorą piłkę i zaczynają mecz. Ostry mecz. Bezkompromisowy. Czarne głowy uderzają w siebie raz po razie. Czarny pot kapie im spod pach. Hardkorowa bieganina. Przyniesiony sprzęt serwuje rytm, dum drum bum ba bam, a Czarni napierdalają do kosza. Mało który nie trafia za pierwszym rzutem. Każdy z nich ma coś z rapera, tacy dumni, wyszczekani.

fragment 2 (Justyna):

Spotykam się dziś moją koleżanką/przyjaciółką. Powitalne całusy, niewidzialne całusy i wszystko dobrze, tylko te na wpół transparentne klapki na oczach, tak trudno się dojrzeć, by poczuć. Się wreszcie poczuć, moja droga. Czego ja chcę, ostatnia idealistka na planecie Ziemia. Profesjonalna sierota. Mój tata zostawił mnie trzeciego września roku osiemdziesiątego pierwszego. Pędził na motorze do mojej mamy, która przebywała u rodziców, pokłócili się wcześniej, że on za dużo pije, ona focha mu armatniego strzeliła, o zatęsknisz luby, i zatęsknił luby, jechał przepraszać, kajać się, błagać o wybaczenie i pocieszenie, choć nietrzeźwy, jak należało, to w gorącym pędzie wueski kąpany. Zakręt wypiął się na niego złośliwie. Za szybko jechał. Młodzi nie przejmują się skalą liczników. Miał dwadzieścia osiem lat. Poślizg. Katapulta w stronę, nomen omen, drzewa. Czy to brzoza? Oldskulowy kask chroni boki, skronie, uszy, bokobrody, nie chroni twarzy, plastykowa, żółtawa szybka pęka jak błona dziewicza. Drzewo, jakie drzewo jest tego sprawcą? Nie chcę wiedzieć; jeszcze zostanę samozwańczym drwalem. Drwalką, niech będzie w femijęzyku. Kask wyślizgnął się z głowy jak świąteczny karp z dłoni sklepowego oprawcy. Tata przejechał twarzą po korze. Peeling doskonały. W trumnie musieli przykryć ją całunem; przypominał Freddy Kruegera z Koszmaru z ulicy Wiązów. Pięć obrazów o tym powstało. Mojego autorstwa. Wszystkie sprzedane. Klienci z Azji lubią drastyczne sceny. A poza tym wolę abstrakcję. Kiedy maluję, jestem na haju. Jak teraz. Tylko że z powodu wina.

fragment 3 (Krystian):

Dziś wychodzę na wielką bibę. Zasłużony wypełniacz wieczoru, który zapowiadał się nudny do cna, kiedy nie masz nikogo na utrzymaniu poza swoim małym. Żona gdzieś w planach, jakaś dobra, czuła żona. Nie kura domowa, ja nie z tych picusiów, co dybią na prokreacyjnogenne samiczki, by je usidlić i jechać przez resztę życia na cudzym poświęceniu. Ja jestem feminista rasowy, jak żona, to równocześnie kochanka, zadra mentalna, mobilizująca do wysiłku, do zarabiania kasy, przy takiej aż się chce, a jak się nie chce, ona robi tak, że wstydzisz się, kutas ci się kurczy, jądra pękają. Dzieci również lekko co nakreślone. Chłopak i dziewczynka. On ciemny szatyn, ona blondynka, milusia i słodziutka, skarb taty. Pakiet idealny. No ale na razie nic z tego. Jakoś Bóg Na Tej Szerokości Geograficznej uparł się, żeby nic mi nie wychodziło, oprócz narąbania się. Powinienem postarać się o jakieś konkretne dojście do niego, by przeprowadzić wywiad w mojej sprawie. Niech spodziewa się podchwytliwych pytań. Dopijałem rozgrzewniaka przed wyjściem z mieszkania, gdy przyszedł esemes od zapomnianej kobiety, jednej takiej z tych uroczych, którym wystarczy do szczęścia nieskomplikowany scenariusz (cytuję):

„Ugotuję ci obiadek, później seksik, później wyskoczymy do kina lub teatru, ty wybierzesz z repertuaru, kochanie. Po powrocie do domu znów seksik, później coś przekąsimy, a później jeśli staniesz na wysokości zadania, bo ja bardzo chętnie, kochanie, to znów seksik”.

Szkoda, że filmy oparte na takim scenariuszu wcale, a wcale mi się nie podobają. Zapomniana kobieta ma na imię Janka i pisze tak: „Jak tam, Krystian, twoje sprawy? Ja znów zakochana. Pewnie nie potrwa to długo, facet nudzi mnie. W przeciwieństwie do Ciebie”.

Ta wielkooka szatynka nie mogła się nudzić w moim towarzystwie, narzekać, że dłubanie w nosie jest o wiele bardziej wciągające niż moja obecność. Choćby się uparła, wyprostowała mój kręgosłup moralny wedle odpowiedniej skali, nic by nie wskórała. Nasz roczny związek miłosny miał rozpaść się na drobne nieprzyjemności.

A to szatan opilstwa namówił mnie do eksperymentów z mieszaniem rumu z whisky, brandy, jakąś najpodlejszą wódką i paroma innymi płynami o zajadłym charakterze. Po takiej miksturze nawet osiedlowy menel zgubiłby swoje portki razem z duszą gdzieś na mieście. Zzieleniałem w ciągu kwadransa, rękami młynki kręciłem, jakby ktoś nade mną sznurkami pociągał, trzeba było wzywać karetkę. Janka, choć niziutka z niej kobietka, okazała się wielka – dzielna, wytrzymała, opanowana. Zmusiła mnie do włożenia sobie palców do gardła. Trochę zeszło ze mnie tej trucizny. Podłączyli mnie do kroplówki. Czuwała nade mną, płacząc i czytając mi kojące moralnie bajki Andersena.

A to znów zamarzył mi się odjazd zupełny, jak to malowniczo przedstawiłem jednemu z moich licznych kolegów o imieniu trudnym do zidentyfikowania, w wysokoprężnym pojeździe zmontowanym w fabryce kokainy. No i pojechałem hen daleko, mały paskudny egoista. Znów interwencja Janki. Karetka, kroplówka, płacze, wyzwiska, bajki Andersena. Słowika i Dziewczynkę z zapałkami znałem na pamięć. Nie ogrzała mnie, marniałem jak ona.

W końcu, całkiem rozsądnie i na czas, Janka oświadczyła:
– Mam dosyć tych baśni, które mi wymyślasz. Są niestrawne, bez przesłania.

Miała rację. Znalazła sobie całkiem normalnego absolwenta prestiżowej szkoły ekonomicznej, który rozkręcał biznes z produkcją krówek. W porywie uzasadnionej awersji do mnie liczyła na słodkie lata w jego towarzystwie. Skończyło się na obitym policzku; młody biznesmen miał zdrowo narąbane pod sufitem i był zazdrosny nawet o reklamy, które oglądała Janka – jakiś facet w spocie dezodorantu, kierowca, piekarz, kucharz. Wydzierał się, że „pożera ich wzrokiem i gdyby pokazali jej swoje instrumenty, używałaby jak ostatnia”. Miała patrzeć wyłącznie na niego i jego biznesplany. Zamierzał dorobić się willi za miastem i trójki dzieci. Co najmniej trójki! To było o wiele za wiele dla nowoczesnej, niezależnej miednicy Janki, która wystraszona taką nielukrowaną wizją przyszłości zmusiła swoją właścicielkę do rozstania z agresorem. Zresztą bardziej sińce niż groźby nieumiarkowania w dziecioróbstwie przesądziły o decyzji mojej biednej Janki. Potem koleją rzeczy zaczęła skakać z kwiatka na kwiatek; bez opcji zapylenia. I niekiedy z czystego sentymentu słała mi komórkowe pytania i życzenia. Odpisałem, by utwierdzić ją w słusznej decyzji, że warto było mnie porzucić: „Odbezpieczyłem magazynek czterdziestoprocentowej nadziei. Niebawem wybieram się na poważne party... Pa, sarenko”. Niech cieszy się, że mnie porzuciła. Niekoniecznie ucieszyłbym się jej powrotem. Janka to matka-na-rozstajach. Sama nie wie, czego chce, a ja wiem: powinna jak najszybciej znaleźć sobie jakiegoś faceta z korporacji, najlepiej z branży detergentów, i oczyścić nim wszelkie swoje wahania, rozterki, dzieciaki spłodzić ekspresowo, zaoszczędzić na rachunkach za komórkę, kończąc z esemesami do mnie. Nie będzie miała też czasu na maile, wiadomości via Facebook, myśli tęskne w piątek o drugiej czterdzieści pięć na ranem. Mały oddech, sekunda, dwie sekundy, może nawet trzy, by sięgnąć odważnie po kolejną porcję rozgrzewniaka; pora odreagować wściekłą zajadłość stylistyki, rozrywającej przymiotnikowe płaty z poniżanego przeze mnie ciała polszczyzny, a tym samym poniżanego mnie samego, bo język jest mną, a ja jego szczekaczką, on jest moim kagańcem, obrożą i smyczą, a ja jego pieskiem wytresowanym w deklinacjach, koniugacjach i odmianach przez przypadki, zwinnym zwierzątkiem, które wgryza się w siebie, wyrywa sobie sierść, trzewia i cieplutkie żyłki, i mokrym pyskiem szczerzy głupie miny do wszystkich obserwatorów mojej profesjonalnej żenady, którzy złożyli swój cenny czas w ofierze dla moich pogłębiających się odchyleń, wyznań, spowiedzi, bełkotów, miłosnej przysięgi wreszcie, miłosnego wiarołomstwa na pewno. I tak dalej, im więcej łyków, tym więcej zapętleń, w sumie czemu nie, skoro tak. Opijam słowa, popijam słowa, topię słowa. Jestem zerem. Dzień za dniem, godzina za godziną, niestety, potrzebuję czwórki po mej lewicy. Razem tworzymy czterdzieści. Procent.

Krzyżowy

2010-08-26T22:07:00.002+02:00

Krzyż. Liż krzyż. Boś katomysz. Więc liż ten krzyż. A będziesz wzwyż. Krzyż, a kysz, a kysz! Drewno gniewno. Przekąski, zakąski, staruchy, kostuchy, modlitwy, gorzka żołądkowa, obrońcy, katochuje, katopizdy, katobile. Boże, coś Polskę-w-dupę. Boże, coś w Polskę-w-cipę. Polodeizm. Poganie, mamrotanie. Ślęczenie. Dręczenie. Pachy w pocie, katokocie. Modlitewki katodziewki. Pogaduchy katostaruchy. I rzyg w mig.

Jarosław Wach o Gangrenie w Akcencie

2010-08-20T10:58:00.000+02:00

Akcent 2 (120) 2010, Jarosław Wach: Anatomia nienawiści. Psychopatologia i destrukcja w "Gangrenie" Dawida Kornagi oraz "American Psycho" Breta Eastona Ellisa.

"Jednak pod względem zajadłości ataku, wulgaryzacji języka i wynaturzenia sposobu postrzegania rzeczywistości utwór Kornagi zdecydowanie dystansuje nawet najbardziej agresywne wypowiedzi pisarzy najmłodszej generacji. Destrukcyjne uczucia Adama mają charakter totalny, rozlewają się na wszystkie aspekty świata, godzą we wszystkich jego mieszkańców".

legolegere o Piątku

2010-08-06T13:54:00.000+02:00

(...) Kończące zbiór doskonałe opowiadanie „Stambuł” oddaje te relacje pomiędzy polskością a polakami, relacje coraz mocniej skomplikowane najlepiej. Bar z kebabami to metafora naszej pozornej otwartości, wprzęgnięcia się w wyznawany powszechnie kosmopolityzm, kolorową multikulturowość. Tymczasem nie jest tak dobrze. Czytaj więcej

Aneks do Piątku, 2:45

2010-07-27T16:26:00.007+02:00

Białołęka

Nic nie zapowiadało, że rutynowe, przypadające na piątek kwartalne zebranie mieszkańców wspólnoty mieszkaniowej Osiedla Płaczących Wierzb zamieni się w karczemną awanturę prawie że z elementami mordobicia i zapowiedzią krwawej rozprawy.

W końcu do omówienia były naprawdę istotne sprawy.

Cztery pięciokondygnacyjne, piaskowe bloki tworzyły kwadrat, pośrodku którego powstało patio z laskiem płaczących wierzb. Sprowadziło się tu kilkaset osób różnych zawodów i dochodów. Jednak na spotkanie wspólnoty przychodziło ich o wiele mniej.

Przyczyną nie był wieszczony przez wielu uczonych w piśmie zanik więzi społecznych czy poczucia odpowiedzialności, tylko powody natury logistycznej: mieszkańcy nie mogli dotrzeć na czas.

A kiedy przybywali na miejsce, nawet ktoś z ilorazem inteligencji przetartym przez codzienne odsłony nowych aplikacji na Facebooku w mig doszedłby do wniosku, że nie wypada wchodzić w połowie zebrania. Przez co, proszę się nie dziwić, odpuszczali sobie, wybierając wygodną sofę miast krzesła w wynajętej sali gimnastycznej pobliskiej szkoły podstawowej.

Spóźniali się, ponieważ stali w korku.

Osiedle Płaczących Wierzb zostało wybudowane, jak napisano w reklamującym je folderze, „w otulinie lasu“, z dala od śródmiejskiego zgiełku i zanieczyszczonego powietrza. Było „proekologiczną alternatywą w prężnie się rozwijającej, stołecznej dzielnicy Białołęka“. Lecz tam gdzie otulina, pohukiwanie sów i lisek chodzący koło drogi, tam również konieczność porannego wstawania i dojeżdżania do pracy. I wracania z pracy. Tam i z powrotem, tam i z powrotem ulicą Modlińską, z której, po półtoragodzinnej mordędze w niemożebnie długim i leniwym korku, można w końcu odbić w boczną uliczkę i dotrzeć do swoich płaczących wierzb, sów i tęskniącej drugiej połówki, pomijając już liska.

W efekcie na statutowych posiedzeniach wspólnoty nie mogła zapaść żadna wiążąca decyzja, ponieważ obowiązywała zasada: głosowanie jest ważne przy frekwencji powyżej pięćdziesięciu procent nie osób obecnych, lecz zarejestrowanych na liście właścicieli mieszkań.

Potem przez dwa tygodnie gospodarz osiedla i jego żona chodzili od lokalu do lokalu z listą, żebrząc o oddanie głosu, czy:

(pierwszy punkt obrad) zlikwidować piaskownicę na miniplacu zabaw dla dzieci, ponieważ właściciele psów nie przestrzegają zakazu wyprowadzania nań swoich pupili, które załatwiają tam swoje potrzeby;

(drugi punkt obrad) kierować natychmiast w imieniu wspólnoty wnioski do sądu grodzkiego wobec osób dopuszczających się złamania reguł współżycia społecznego, a więc w tym wypadku nieprzestrzegających ciszy nocnej po dwudziestej drugiej;

(trzeci punkt obrad) zmniejszyć opłatę miesięczną dla lokatorów z parteru za użytkowanie windy, którzy – jak twierdzą – w ogóle z niej nie korzystają.

Brak kworum nie wykluczał bynajmniej innych, pożytecznych inicjatyw. Ci, którym dobro Osiedla Płaczących Wierzb naprawdę szumiało w głowie, potrafili skrzyknąć się po zakończeniu mitingu wspólnoty w pobliskim pubie. Lokalnym.

Tam, w lokalnym pubie, przy opróżnianych pospiesznie kuflach piwa o złotówkę tańszych niż w obrzydliwym, zażulonym centrum, ustalali szczegóły realizacji pomysłów wzmacniających feng shui bloków takich jak: zakup na koszt własny kaktusów, które ustawiali na parapetach klatek schodowych czy wydrukowanie serduszek z napisem I love juJ, sąsiedzie, które nakleili czternastego lutego na szybach samochodów w podziemnym, osiedlowym parkingu. Szkoda, że nie ośmielili się dotąd na odstrzał defekujących do piaskownicy psów i kotów.

Oto oni, ludzie o duszach społeczników, poznajmy ich nieco bliżej.

Bogdan i Karolina Abramowscy spod siódemki, trzy pokoje, blok A. CV w skrócie: czterdziestokilkuletni właściciele sklepów z używaną odzieżą. Dzieci odchowane, poszły niedawno w świat na uniwersytety angielskie. W wolnych chwilach, a tych mają bardzo mało, Bogdan i Karolina zwykli wyjeżdżać na weekend do Berlina, do klubu dla kosmopolitycznych swingersów w dzielnicy Friedrichschain, gdzie upojeni alkoholem i fajką wodną odreagowują zgodnie trudy biznesu, wymieniając się sobą z parami Murzynów, Chińczyków i Turków. Stronią od Cyganów (bo zaniedbują paznokcie), Włochów (bo gadają i gadając, zamiast brać się do roboty) i Polaków (bo swoi i wstyd).

Marcin Preis spod jedenastki, kawalerka, blok B. CV w skrócie: wolny strzelec dziennikarki, do niedawna pisywał w piśmie z horoskopami, obecnie związał się z plotkarskim serwisem internetowym, więc jest dobrze poinformowany, wie, jaki rozmiar stringów nosi Doda, w jakim kolorze i jakiej marki, wie, czy prezenter telewizyjny Durczok przeklina tylko w telewizji, czy także w domu, wie wreszcie, co dzieje się na Białołęce.

Agata Szymańska spod czternastki, dwa pokoje, blok D. CV w skrócie: rozwódka, żyje ze spadku po matce, która zgromadziła niewiarygodną fortunę, handlując przez dziesięciolecia pieczywem w niepozornej budce na skrzyżowaniu alej Jana Pawła II i Solidarności. Umarła w pozorowanej biedzie, zasuszona jak tarta bułka. Notariusz, który czytał testament, w pewnej chwili, gdy doszedł do akapitu o pozostawionej sumie, zaczął szybko oddychać, kasłać, charczeć. Agata zemdlała. Po odzyskaniu przytomności pogratulowała sobie błyskawicznego rozwodu z tyranem, nauczycielem fizyki, który bił ją choćby dlatego, że nie potrafiła zrozumieć istoty wektorów – i przystąpiła do życia z procentów na koncie. Czytała, oglądała telewizję, spacerowała, podróżowała.

Bez względu na swoje wady czy zalety, Abramowscy, Preis i Szymańska potrafili zawsze znaleźć choć godzinę na omówienie spraw dotyczących Osiedla.

Przewodniczący ogłosił, że spotkanie dobiegło do końca; jak zwykle nie udało się przegłosować palących zagadnień, a szkoda:

- Bo lokator spod piątki, niestety, nieobecny w gronie biorących udział w spotkaniu, pozwala sobie coraz bardziej. Co sobotę organizuje huczną imprezę, jego goście wychodzą na balkon, palą papierosy, piją alkohol, rzucają butelkami z drugiego piętra na płaczące wierzby, muzykę niesie chyba na całą Białołękę. Jak pan spod piątki chce się bawić, to niech za przeproszeniem, spada do śródmieścia na Sienkiewicza, gdzie klubów nie brakuje i tam się spełnia, lecz nie tutaj, zagłuszając pohukiwanie sów i spokojne sny mieszkańców. My wiemy, że to nie takie proste, że trzeba opłacić taksówkę, gdyż to w końcu daleko, nawet bardzo, ale kto panu spod piątki kazał kupować mieszkanie w otulinie lasu?

Preis podniósł rękę. Nie zamierzał odpowiadać na pytanie. W zanadrzu trzymał niusa, z którym zamierzał się teraz podzielić.

- Proszę tylko o lakoniczność, jesteśmy na finiszu – oświadczył przewodniczący. Po czym, zapominając o zaleceniu, dodał: – Jak pan widzi, panie Preis, czwarte spotkanie z rzędu, a zaledwie trzydzieści sześć osób na sali. Ja nie rozumiem ludzi, no nie rozumiem. Nie mogą wziąć wolnego? Chodzi przecież o sprawy ich miejsca zamieszkania. Powiedzą: E, panie, pan to w swojej kancelarii kończy o czwartej i szu do domciu, my zaś tyramy do osiemnastej, dziewiętnastej i dwudziestej w biurowcach na Służewcu przemysłowym, więc kiedy wsiadamy do aut, to jedziemy i dwie godziny. A teraz zima, śnieg spadł, wolniej się jedzie, korki tworzą się tam, gdzie zazwyczaj się nie tworzą.

Preis, zaskoczony wywodem, odchrząknął i wszedł gadule w zdanie:

- Otóż pewnie państwo słyszeli o dzikach. Że sporo ich na Białołęce. Że prawie trzysta, a kto wie, może i pięćset sztuk, płodne są jak wszyscy diabli. Przeciętna locha potrafi oprosić się w jednym miocie nawet siedmioma warchlakami. Podają, że jest około dwieście loch. To znaczy, że niezadługo liczba dzików w naszej okolicy może przekroczyć, proszę mi uwierzyć, półtora tysiąca! Zrobi się autentycznie dziko.

Większość słuchaczy zaśmiała się zgodnie przytakując głowami, co zmobilizowało dziennikarza do dłuższego wywodu.

– Nie odczuwają lęku przed ludźmi, traktując nasze śmietniki jako bazę żerową. Poniekąd są zmuszone, bo chłodno i głodno. Kilka tygodni temu ktoś protestował, że dziki chodzą już gdzie popadnie, stadami w liczbie dziesięć, piętnaście sztuk paradują po ugorach, ale i przechodzą przez ulice, paraliżując ruch. Regularnie podchodzą pod osiedla, również nasze. Niektórzy mieszkańcy niepotrzebnie je karmią, co je rozzuchwala w poszukiwaniu pożywienia. Ostatnio, tolerowane przez nas wszystkich, dokarmiane i wręcz rozpieszczane, ewidentnie się rozbestwiły. Ponieważ to w końcu dziki. Ekolodzy protestują przeciwko tym, którzy zalecają kontrolowany odstrzał. Co powiedzą na to: jutro pojawi się w mediach wiadomość, o której dowiedziałem się zaledwie godzinę temu od mojego kolegi z telewizji. W okolicach Ząbek, a więc ze dwa rzuty beretem od nas, dzik zaatakował na ulicy, w dzień niańkę pchającą wózek. Kobieta broniła się przed zwierzęciem, by ochronić dziecko. Dzik poranił ją fajkami…

Preis powiódł wzrokiem po zahipnotyzowanych z przejęcia i ciekawości słuchaczach.

- Tak, fajkami, czyli kłami, poranił jej nogi, przebił tętnicę. Dziecko wypadło z wózka, potłukło się, kobietę czeka skomplikowana operacja. Dzikowi uszło płazem, uciekł. Później okazało się, że tego samego dnia zaatakował jeszcze kilka osób. Ot tak, po prostu, traktując nasze ulice jak leśne dukty, na których napatoczył mu się przeciwnik.

- To straszne – odpowiedział chór przerażonych kobiet.

- Zabić dzika! – dopowiedział chór pomstujących mężczyzn.

- W obliczu zaistniałych okoliczności uważam, że my, mieszkańcy Osiedla Płaczących Wierzb powinniśmy wykazać się społecznikowskim zacięciem, konsekwencją i odpowiedzialnością – Preis uderzył w ton retorycznej podniosłości.

Jego wyobraźnia pracowała nad głowami słuchaczy: ujrzał na stronach największego dziennika czterokolumnowy reportaż o grupie białołęckich rangersów, którzy ratują lokalną społeczność przed dzikim żywiołem. Taki materiał, naturalnie jego autorstwa, nie nadając się absolutnie do serwisów plotkarskich nadaje się za to absolutnie do serwisów informacyjnych z wyższej półki. Idealny do zgłoszenia na konkursy reporterskie, Jagielski i Kapuściński w wersji lokalnej. Preis zdawał sobie sprawę, że rzucił potężną przynętę, zwłaszcza że odzew był natychmiastowy:

- Dokładnie tak! – zawtórowały głosy z sali.

- Zabić dziki!

- Zabić! Pewnie zaraz odezwą się ekologowie, co?!

- Ekolodzy.

- A właśnie że ekologowie.

- Zabić dziki! Powystrzelać ustrojstwo.

- Czyli pana!

W ostatnim rzędzie krzeseł doszło do zamieszania, dwóch mężczyzn ubliżało sobie, jeden głosił pacyfizm, drugi żądał rozprawy z dzikim elementem. Kto pierwszy popchał drugiego, nie wiadomo. Odpowiedzią było spoliczkowanie adwersarza i pogróżki spotkania się na sali sądowej. Kilka kobiet krzyknęło histerycznie, by się uspokoili. Pacyfista splunął pod buty przeciwnika i wyszedł pierwszy z sali.

Preis próbował skierować przemówienie na tor nieco łagodniejszy, akcentując groteskowość tej sytuacji. Za późno. Fakt, że dzik pokiereszował nogi kobiety, podziałał.

Łysy mężczyzna z torbą przez ramię wstał i zwrócił się w stronę Preisa, który znajdował się w pierwszym rzędzie:

- Panie, co pan chce, na dziki polować?

- Prędzej wychodzić z nianiami na spacery – zaśmiały się głosy z sali. – Się odwdzięczą…

Preis usiadł z powrotem na krześle.

- Ja dla bezpieczeństwa… Ostrzegałem. Niekoniecznie zaraz wyprawa mścicieli. Nie zapominajmy jednak, że ludzkie życie jest cenniejsze od dziczego.

- Czyli że tak czy owak mamy urządzić dzikom krwawą kąpiel?

Preis milczał. Bardziej chodziło mu o zaaranżowanie wyprawy, nie o rzeź. Jeszcze raz powtórzył z naciskiem:

- Dla mnie życie ludzkie jest cenniejsze od dziczego.

Wtem powstała Agata Szymańska:

- Niekoniecznie, Mar… panie Preis. Nie zawsze. Proszę pamiętać, że dziki były tu przed nami. To my się wprowadziliśmy na Białołękę, rugując je z siedlisk. Musiały się wycofać do i tak już przerzedzonego lasu.

- Ojej, biedactwa – zachichotał ktoś za jej plecami.

Odezwało się kilka głosów, a więc to tak, znalazła się amatorka dzików, obrończyni przyrody. Niech w takim razie sama nadstawi się dzikowi, z pięknych nóżek zostaną strzępy, to inaczej zaśpiewa.

Szymańska wzruszyła pogardliwie ramionami. Cóż ci kredyciarze hipoteczni mogli o niej wiedzieć? Każdego dnia modliła się za duszę swojej pracowitej matki i jej zapobiegliwość. Co miesiąc posyłała swojemu adwokatowi kosz z winem i kwiatami, dziękując za sprawne i korzystne dla niej przeprowadzenie rozwodu. Zachowała przepisane na nią mieszkanie, do większego nie zamierzała się na razie przeprowadzać. Wychowana w hałasie, teraz rozkoszowała się białołęcką głuszą.

- Ludzie, przecież sami przenieśliście się tutaj, żeby być blisko przyrody. Ba, żeby być w przyrodzie. Teraz, kiedy jakieś nieszczęsne zwierzę, zdezorientowane otaczającym ją obcym środowiskiem, w większości zabudowanym blokami w pobliżu dróg i na skraju drzewostanu, wpada w nieświadomy przecież szał, burzycie się, jakby obecność tutaj tego zwierzęcia była jakimś przestępstwem. Taka jest Białołęka. Inne dzielnice, uwierzcie mi, zazdroszczą nam naszych dzików.

- O droga pani – poderwała się młoda kobieta z czerwonymi włosami do ramion – tylko proszę tu niczego nam nie sugerować. Ja akurat przeniosłam się na Białołękę, bo nigdzie nie było tak niskich cen za metr kwadratowy. I wie pani co, mam gdzieś przyrodę, szczególnie taką, która robi się dla nas niebezpieczna.

- Właśnie! Chcemy bliskości przyrody, lecz w granicach rozsądku – wsparł ją przewodniczący.

Podnosiły się kolejne osoby i zabierały głos. Większość proponowała społeczną akcję, aby zebrać się kupą i ruszyć na dziki. Wytrzebić nieco cholerstwo, wystraszyć, przegonić.

Preis ponownie płonął z zadowolenia; jego inicjatywa zaczęła żyć własnym życiem, a w głowie pisał mu się jego ambitny artykuł. Teza: Dotąd dziki postrzegane były za coś słodkiego, ot, baraszkujące to tu, to tam stadka przeuroczych warchlaczków, pokazywane przedszkolakom przez panie wychowawczynie, element białołęckiego krajobrazu, coś, czego zazdroszczą „ci z centrum”, bliski kontakt z przyrodą, „patrzcie, mieszkamy w mieście, a jest u nas wiejsko, dziki sobie chodzą, pełna harmonia, atrakcja turystyczna”. Co sprawiło, że nagle dziki stały się agresywne?

To interesowało Preisa nie tylko ze względu na swój niezaprzeczalny potencjał reporterski. Kryło w sobie klimat z książek Stephena Kinga, w których pozorowana sielankowość przemienia się w koszmar, ulubione psy atakują swoich panów, kotki zagryzają dzieci, lalki wysysają krew z dziewczynek.

Dotychczas artykuły przedstawiały dziki jako nieszkodliwe zwierzątka. W gazetach i forach internetowych propozycje kontrolowanego odstrzału przyjęto zdecydowaną krytyką. Jak to, chcecie pozbawić Białołękę jej unikalności? Nie po to stoimy w korkach po kilkadziesiąt minut, wydając na benzynę i amortyzację pojazdów dużo więcej niż ci z Mokotowa czy Żoliborza, żeby nie rozkoszować oczu widokiem gromadki dzików ciągnących gęsiego wokół ogrodzenia strzeżonego osiedla.

Na sali tworzyła się białołęcka milicja obywatelska do podjęcia interwencji przeciwko dziczym bandom. Agata Szymańska protestowała daremno. Jedynie kilka osób popierało jej wniosek, by jeśli już interweniować, to zdać się na służbach porządkowych.

- Porządkowych? Zwariowała pani? U nas jak sobie człowiek sam porządku z przestrzeni publicznej nie wykroi, to nikt tego za niego nie zrobi! Służby nadają się co najwyżej na drużbę!

Szymańska odpuściła. Nad dzikami zbierały się czarne chmury. Paru proekologicznych lokatorów, na znak protestu przed ekstremistami, opuściło spotkanie.

Preis spróbował nieco uspokoić nastroje; przebywanie z jedynie agresywnie nastawionymi personami nieco go mroziło. Szkoda, że Szymańska nie stoi po jego stronie. Fajna z niej, no właśnie, fajna z niej zwierzyna.

- Nie twierdzę, że powinniśmy polować. Warto przyjrzeć się dzikom z bliska, może ktoś je płoszy, podjudza? – Preis ponownie wstał. – Podtrzymuję, że przed rozprawieniem się z nimi powinniśmy ustalić pewne dane, a nie polegać na spekulacjach dziennikarzy, którzy siedzą przy biureczkach i tłuką w klawiatury te swoje artykuły, że dziki to, dziki tamto, a za obserwacje dziczych zwyczajów służą im jedynie zeznania świadków. To za mało. Wyobraźmy sobie, niejako narażamy się naszą obecnością na atak. Wtedy wiemy, że dziki są realnym zagrożeniem. Robimy zdjęcia i filmy cyfrówkami. Interweniujemy. Nasze dzieci, nasze narzeczone, nasze żony będą mogły poczuć się znów bezpieczne.

- Ale za jaką cenę?! – Szymańska nie wytrzymała. – Za cenę dziczej krwi!

Preis ripostował, że jak na razie przelano ludzką krew. Z nogi nieszczęsnej opiekunki dzieci.

Agata Szymańska, która do momentu rozpoczęcia dyskusji o dzikach, patrzyła na niego zauroczona, teraz z trudem hamowała swój żal, wzbierający łzami jej w oczach.

Preis zwrócił jej uwagę już na pierwszym spotkaniu wspólnoty; wówczas nie miał szans, nawet jeśli jej się podobał. Była taka nieprzystępna, zrażona do mężczyzn; mąż, który tłukł ją za byle co, na długo wybił jej z głowy innych facetów.

Preis zagadywał ją, sypał miłymi aluzjami i żarcikami. Pamiętała, jak nie tak dawno spotkali się ona, dziennikarz i właściciele sieci sklepów z odzieżą z drugiej, a nawet trzeciej ręki, co powtarzali po kilku piwach, w ulubionym, lokalnym pubie (innego w okolicy nie było). Pub w rzeczywistości był klitką z sześcioma ławami, od początków swego powstania zaanektowaną przez miejscowy, białołęcki element, któremu nie po myśli była męcząca logistycznie wyprawa do odległego centrum; gdzie zresztą można było dostać wpierdol za dzielnicowe ulokowanie. Jego wystrój wpasowywał się w tęsknotę miastowych za rustykalnym arystokratyzmem: na ścianach wisiały poroża z ogołoconych głów odstrzelonych jeleni i łosi. Jakikolwiek zakaz palenia w lokalu i tak by tu nigdy nie dotarł; tu się kopciło z założenia, piwo zawierało o wiele więcej procent alkoholu niż to śródmiejskie, z głośników płynęła muzyka lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku. Czas rozkosznie się zatrzymał, chwila wytchnienia dla zapracowanych potentatów Białołęki, przynajmniej tych wybranych, którym znudził się relaks przy telewizorach LCD i LED.

To dziennikarz wpadł na pomysł z kaktusami. Wzruszyła się tym, taki drobiazg, a jakże dobrze świadczący o proponującym go człowieku. Kiedy Abramowscy zaanonsowali powrót na osiedle, ona i Preis zostali w pubie.

- Chwilę może – odpowiedział niskim głosem, drapiąc się w podbródek z czterodniowym kawalerskim zarostem.

- Ja też zostanę, jutro nie ma nic do roboty, to mi się nie spieszy – odpowiedziała sentencjonalnie Szymańska, nawijając na palec wskazujący twoje ciemne włosy. Lubiła tę zalotną obrączkę.

Mogli wreszcie porozmawiać w cztery oczy, choć z kufla na kufel tych oczu przybywało.

- Więc jesteś dziennikarzem? – Szymańska ostrożnie zanurzyła swoje zabotoksowane po rozwodzie usta w piwnej pianie. W ogóle cała się zrobiła na nowo, to podciągnęła, tamto wycięła, przesunęła, napompowała lub wypompowała.

- Mniej więcej – Preis pił wolno, sączył, jakby kosztowanie piwa sprawiało mu przykrość. Nie przepadał za pochodną chmielu, rozsmakowany w winach z Nowego Świata. Co poradzić, z pubie sprzedają podejrzany mołdawski sikacz. Niedawno go zamówił, na swoją zgubę, przez kilka godzin puszczał mordercze gazy pod kołdrą, gdyby kogoś tam upchnął, niechybnie by go udusił. – Wiesz, ja mam większe ambicje. Ciężko się przebić. Szklany sufit. Układy na dzień dobry i dobry wieczór. Znam tych i owych, to ciągle za mało. Nie uwierzysz, ostatnio obliczyłem, że na mojej facebookowej liście znajomych są zaledwie dwie osoby medialnie rozpoznawalne. To się musi zmienić – wyznał.

Szymańska pokiwała głową. Choć być może to głowa pokiwała Szymańską, dla której szósty browar przy wzroście sto sześćdziesiąt osiem centymetrów i wadze pięćdziesiąt dwa kilo zdawał się środkiem nasennym pozbawiającym powoli świadomości.

- Rozumiem. Ambitny z ciebie facet, którego nie chcą docenić. Zobaczysz, na pewno wkrótce wypłyniesz. Musisz tylko znaleźć swój temat.

Marzyło się jej, że wrócą razem, odprowadzi ją, ona zaprosi go na herbatę po tym „zimnym piwsku”, on przyjmie zaproszenie, wejdzie do środka i zostanie do rana w jej objęciach, a co tam. Rzeczywiście, po wyjściu z pubu zapowiadało się tak, jak sobie zamierzyła. Odprowadził ją pod same drzwi. Otworzyła je z trudem, klucze schowały się w jednej z chyba trzydziestu kieszonek jej skórzanej torby. Jakoś tak bez pytania wszedł razem z nią. Jakoś tak bez pytania objął ją z tyłu i przycisnął do siebie, czując jej pośladki. Jakoś tak bez pytania odwrócił ją i spróbował pocałować. Ona się poślizgnęła, on padł na nią. Szamotali się przez chwilę jakby spowici niewidzialnymi workami uniemożliwiającymi swobodne ruchy. Znów próbowali odnaleźć się ustami. Ręce i nogi wyginały się w zadziwiających gimnastycznie pozach, wartych odnotowania przez komitet olimpijski. Próżny wysiłek. Urwał się im film. Osiem piw, na głowę zrobiło swoje. Rano zmył się w pospiechu, przepraszając za to, czego nie zrobił… Szkoda.

Teraz pragnęła nadrobić tamtą stracą szansę. A tu okazuje się, że Preis owszem, znalazł swój temat: żąda eksterminacji biednych dzików. Tworzy sąsiedzki zwiadowczy odział specjalny. Nie mogła w to uwierzyć. Brutal jak jej mąż, bo jak to wytłumaczyć inaczej? Tamten bił pięścią, ten chce – prawda, czym?

I usłyszała czym:

- Potrzebujemy kijów bejsbolowych – powiedział pan Abramowski. – Załatwię je. – Policzył chętnych na wyprawę w celu obrony bezpieczeństwa Białołęki. – Ośmiu mężczyzn, pięć kobiet (tu Szymańska zaprotestowała: „Mnie proszę nie liczyć!”). – I radzę zabrać noże na wszelki wypadek.

- Coś ty! – oburzyła się jego żona.

- Co sobie myślisz, jak zaatakują, obronię cię nogami? Poharatają mi je jak tej niani. Panie Marcinie, ładna była ta biedaczka, ma pan jej zdjęcia od kolegi z branży? – zwrócił się do zajętego uzgadnianiem szczegółów wyprawy dziennikarza, ten był tak zaabsorbowany, że nie słyszał.

- Uspokój się. Za tydzień jedziemy do Berlina – pani Abramowska mrugnęła do męża okiem.

- Przynajmniej opowiemy znajomym o przygodzie – zaśmiał się głośno. – Osobiście nie mam nic przeciwko dzikom, lecz chętnie na własną rękę przeprowadziłbym odstrzał redukcyjny. Znajomy weterynarz pomógłby takiego dzikuska zbadać, czy nie ma wścieklizny, potem pokroić, zapakować do lodówki, mięso wytrawne, przepyszne – cmoknął. – Trzeba tylko dobrać odpowiednie zioła, potem nawet nospa nie pomoże na skurcze żołądka. Pani Agatko, co pani taka przeciw? A gdyby tak pani dziecko wypadło z wózka przez głupiego dzika? Na główkę wypadło!

Szymańska prychnęła; mało co się nie zwymiotowała, słuchając jego opowieści. Koniec ze społecznikostwem. Faszyści z Białołęki!

- Nie mam dziecka – odpowiedziała. – I na razie nie zamierzam!

Przewodniczący pożegnał się, zapowiadając, że zgodnie z ustaleniem spotkają się dziś, właściwie to już jutro około trzeciej nad ranem przy płaczących wierzbach i wyruszą w patrolu obywatelskim dać opór dziczej nawale.

Preis, zadowolony ze sprzedanego pomysłu, a przy okazji pewniaka do reportażu, podszedł do Szymańskiej.

- Przykro mi, że nie jesteś z… nami. Ze mną – spróbował inaczej, po męsku.

To dla niej przyszedł na to nudne spotkanie wspólnoty. Widział na wyciągnięcie ręki, w śmiałych fantazjach, jak znów odprowadza ją do mieszkania, tym razem bez zaliczenia zdradzieckiego, lokalnego pubu, a ona rozpuszcza w korytarzu swoje włosy, oddycha głęboko, żeby jej klatka piersiowa ukazała się we właściwej sobie, zachęcającej formie, a on przybliża się do niej, by ją zbadać nieco dokładniej, z reporterską pasją.

- A mnie przykro, że chcesz gonić za dzikami - odpowiedziała. Wracam do domu. Nie musisz mnie odprowadzać. Trafię sama.

- Ale ja… Ja tak nie myślę – wypalił.

- Że co? – Odwróciła się, podeszła do niego mrużąc oczy.

- Ja tak dla, no wiesz, picu. To się nadaje na świetny materiał. – Preis przełknął ślinę. – Naprawdę. Rzuciłem ot tak, nie spodziewałem się, że łykną. A tu niespodzianka. Wiesz…

- Niespodzianką jest to, że sama wrócę do domu – powiedziała cicho, z autentycznym smutkiem. – Życzę nieudanego polowania.

Kwadrans do trzeciej, jakoś tak; przy płaczących wierzbach zjawił się dziennikarz. Z nożem, dyskretnie schowanym w torbie stylizowanej na wojskową, w której trzymał dyktafon, by nagrać całą akcję. Postanowił, że dopiero jak spisze reportaż, przedstawi go białołęckim chwatom; nie chciał ich krępować lub nimi manipulować, i tak już zainspirował całą wyprawę.

Czekał.

Gęsta mgła buchała mu z ust. Było chyba z minut piętnaście stopni.

Punktualnie o drugiej pięćdziesiąt otrzymał esemesa od Abramowskich; napisali, że bardzo im przykro, interesy uniemożliwiają dotarcie na czas, więc sobie odpuszczają, „powodzenia na akcji”.

Preis czekał do trzeciej piętnaście. Nikt z zapowiadanych pogromców nie przyszedł na punkt zbiórki.

Potem, kiedy pozostali chwaci mijali go na klatce czy przy wyjściu z osiedla, tłumaczyli, że to przez korki, pędzili, gnali, mknęli, żeby rzucić wyzwanie dzikim dzikom, lecz panie, korka pan nie przeskoczysz, chyba że za pomocą helikoptera, a to chyba trzeba być jakimś Palikotem, bez hipoteki w banku.

- O drugiej czterdzieści pięć w nocy? – Preis nie krył złośliwego zdziwienia.

Dobrze, że zadzwoniła do niego Szymańska. Wypytała o polowanie. Jego odpowiedź widocznie ją usatysfakcjonowała, zaproponowała mu nasiadówkę w pubie. Lokalnym. Żadnego piwa. Może wtedy będzie dziko.

Fanpage

2010-07-25T18:28:00.001+02:00

Ruszył fanpage FILAR - wydawcy "Piątku, 2:45".

Piątek, 2:45 już na Eclicto.pl

2010-07-19T15:10:00.001+02:00

Antologia Piątek, 2:45 już dostęna w superpromocyjnej cenie na Eclicto.pl

Czechowicz o Piątku

2010-07-12T19:44:00.000+02:00

O 2:45 wykreowanych przez Krzysztofa Beśkę, Martę Syrwid, Filipa Onichimowskiego, Daniela Koziarskiego, Dawida Kornagę i wspomnianych już przeze mnie pisarzy ludzi zastaniemy w momentach pewnej życiowej próby i wówczas, gdy rozpaczliwie próbują odnaleźć odpowiedź na pytanie o sens swego życia. Będziemy mieli próby egzystencjalnych poszukiwań czynione zarówno przez twardych męskich bohaterów jak przyjaciele Onichimowskiego, Modry Beśki czy mężczyźni Kornagi, jak i przez kobiety – te zranione i oszukane jak w prozie Syrwid czy Ziętka oraz przez silną i stanowczą jak Anna z opowiadania Antoniny Turnau. Będzie także zakompleksiony pisarz, w którego życiu rozegra się wielki dramat i zwolenniczka poligamii, próbująca odnaleźć wartość samej siebie. Czytaj więcej.

Playboy Jezus

2010-07-09T21:00:00.000+02:00

Niedawno zmarł Saramago. Z tej okazji portugalski Playboy zorganizował sesję zdjęciową w nawiązaniu do jednej z powieści portugalskiego noblisty - Ewangelii według Jezusa Chrystusa. Efekt? Bogobojni (!) amerykańscy właściciele licencji z dnia na dzień skasowali portugalską edycję Playboya. To jest absolutny szczyt bezczelności. Ciekawi mnie, który z tych żałosnych purytanów sięgnął po choć jedną książkę Saramago? Być może obejrzeli film na podstawie jego arcydzieła - Miasto ślepców. Ale film to nieudany, malutki przy ogromie przesłania i przewrotnego humoru Saramago. Najbardziej żal mi Jezusa, myślę, że on, ten, który miał słabość do Marii Magdaleny, nie miałby nic przeciwko takiej sesji. Tak naprawdę to niezły lans dla chrześcijan, Jezus tu jest cool, jest celebrytą, boski przystojniacha, któremu żadna grzesznica się nie oprze, on wie, jak dogodzić, jak uszczęśliwić biedną nałożnicę. OK, żarty na bok, sprawa jest żałosna - osobliwa forma cenzury totalnej A.D. 2010, po prostu wierzyć się nie chce, że jakiś jankeski idiota jeden z drugim w imię trwogi przed Bogiem zlikwidowali pismo, pozbawiając wielu ludzi pracy. Bo co, Jezus to Kim Dżong Il, nic dodać, nic ująć?

Niezbędnik ateisty

2010-06-28T22:44:00.001+02:00

"Jeżeli nie ma Boga, to my musimy stworzyć świat i od nas zależy, jaki on będzie, nikt za nas nie naprawi rzeczywistości. W ten sposób ateizm nakłada na ludzi wiele obowiązków, wymaga ponoszenia pełnej odpowiedzialności za popełniane czyny. Ateiści nie potrzebują autorytetów, hierarchii, gotowych wzorców działania. Kwestionują każdy rzekomo naturalny porządek jako arbitralny. Polityka, nauka, moralność - to są dziedziny, w których sami musimy podejmować decyzje i za nie odpowiadać. Nikt nas w tym nie zastąpi, nikt nie usprawiedliwi, nikt nie da gwarancji, że postąpiliśmy słusznie. Wszystko jest wynikiem naszych wyborów i działań". To tylko jeden z zajmujących intelektualnie cytatów autorstwa Piotra Szumlewicza z jego książki "Niezbędnik ateisty". Książki, której rzeczowych (i jakichkolwiek) recenzji, choć wyszła niedawno i zyskała uznanie czytelników, na próżno szukać na łamach mainstreamowych mediów. Bo co? Kto się obrazi? Bo co? Komuś to nie rękę? A właściwie - umysł.

Szumlewicz uderzył - jak chyba nikt przed nim w dwudziestostoletniej historii III Rzeczpospolitej - w religijny mur berliński, który otoczył, zawłaszczył i odgrodził polską świadomość od tego, co świeże, tolerancyjne i pełne afirmacji dla wolności ludzkiej jednostki. Uderzył w polskie, spauperyzowane przez odpustowy katolicyzm postrzeganie świata, porządku społecznego i duchowego. Uderzył w polskie przeświadczenie o własnej wyjątkowości; w czym, ilości spożytych przez całe życie opłatków? Szumlewicz uderzył zmyślnie, złośliwie, a i zabawnie - pokazując niedorzeczność i pozorną nierozerwalność kajdan, którymi sami się dobrowolnie pętamy w ramach nieuzasadnionych nadziei, że po śmierci dostaniemy sowitą rekompensatę.

Tak naprawdę to nie niewierzący powinni sięgnąć po tę pozycję. Powinny bowiem zrobić to osoby, dla których pewniki ich wiary są niepodważalne - w ramach konfrontacji ze swoją spetryfikowaną postawą, jakie to wszystko jest oczywiste, Bóg na niebiesiech, kościół powszechny na ziemi, przykazania pod potylicą i tak dalej.

Co smuci podczas lektury "Niezbędnika", to fakt, że dominacja obrządku rzymskiego tak nas obezwładniła i zwasalizowała mentalnie, że jakakolwiek forma buntu przeradza się mimowolnie w trywalny antyklerykalizm. A przecież chodzi o znacznie poważniejsze zagadnienia. Mnie osobiście los księży roztkliwia, żal mi ich głupoty, oddania się złudzie i niezgodnego z naturą tłamszenia swoich skłonności seksualnych.

Homogeniczność religijna Polski rodzi mimowolnie spleen w świadomości osób, które pragną jej rozkwitania, kulturowej i gospodarczej prężności; chciałoby się powiedzieć, a gdzie inne obrządki, mniejszości etniczne, a tym samym religijne? Jest jak jest, PRL wykarczował różnorodność, umacniając paradoksalnie właśnie katolicyzm, który teraz stał się hamulcowym naszego cywilizacyjnego rozwoju. Im więcej się mu pobłaża, tym żąda on coraz więcej, palca, ręki, łokcia, a słabsi oddają mu na pożarcie swoją głowę.

Zły charakter w "Niezbędniku" to Kościół katolicki. A to dopiero czubek góry lodowej. Islam, o wiele bardziej groźniejszy niż osłabione przez zachodnią krnąbrność intelektualną chrześcijaństwo, nie istnieje w książce Szumlewicza. Wiadomo, nie ma takiej potrzeby, jednak przydałaby się tu solidna errata. Dla ateizmu, reprezentującego ostatecznie niezgodę na gotowe formuły oraz interpretację, każda religia jest niebezpieczna - bo anektująca.

Nie czarujmy się, jeśli można antycypować, katolicyzm, mimo celnych, krytycznych uwag Szumlewicza i jego rozmówców, dogorywa. Nie jest już taki straszny, męczy jedynie jego "zasiedzenie" i dominacja polityczna, która stwarza złudne przeświadczenie o jego dominacji intelektualnej. Prawdopodobnie jego miejsce, po triumfie liberalizmu i ateizmu, zostanie wypełnione w kolejnych dziesięcioleciach przez znacznie bardziej jadowitą religię - właśnie islam. Co paradoksalnie wcale nie raduje. Być może ktoś wtedy napisze "Niezbędnik ateisty 2"; czy ktoś go wtedy ośmieli się wydać?

Nadchodzi piątek

2010-06-21T13:27:00.008+02:00

Planowana premiera nowej antologii: 8 lipca 2010.

Autorzy i tytuły opowiadań:

Krzysztof Beśka Zandka
Marta Syrwid 12 godzin z życia Kaliny Gryczanej
Filip Onichimowski To nie jest kraj dla białych ludzi
Daniel Koziarski Suka
Grażyna Plebanek W stronę Zośki
Paweł Ziętek Pół twarzy w błękicie, pół w uśmiechu
Antonina Turnau Zniknięcie Władysława Bluma
Dawid Kornaga Stambuł

Piątek, 2:45. Właściwie już sobota. Ale to, co zakończone, trwa nadal; to, co się kończy, dopiero się zaczyna. Choć większość śpi, nie śpią ci, którzy nie chcą lub nie mogą albo coś im spać nie pozwala. Ponieważ o tej porze sporo się dzieje - jak kraj długi i szeroki.

Książkę można już zamówić w Merlinie.

Wampir. Leksykon

2010-06-11T12:15:00.009+02:00

Wampir. Leksykon Kamila M. Śmiałkowskiego, czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o wampirach, a NAPRAWDĘ baliście się zapytać...

O ile swego czasu prof. Maria Janion w przepysznie eseistyczno-erudycyjnym dziele Wampir. Biografia symboliczna przybliżyła nam - jak mało kto przed nią - fascynujący wciąż nowe pokolenia mit krwiopijcy w kulturze europejskiej, to teraz Kamil M. Śmiałkowski porwał się dzielnie na encyklopedyczną, niezwykle konsekwentną w różnych aspektach popkultury systematyzację jego świata, a właściwie - światów. Bo wampiry na przestrzeni wieków ewoluowały, czego przykładem jest nawet moja o nich (z natury rzeczy kolektywna) powieść Znieczulenie miejscowe. Autor leksykonu pisze o niej:

Polska powieść Dawida Kornagi (autora głośnej Gangreny), w której możemy poobserwować fascynujący pochód naszych najróżniejszych narodowych wampirów. A otaczają nas one z każdej strony i od wieków. Od tych spod Grunwaldu, po podgryzających ZOMO, od wampirzycy gustującej w celebrytach po wampira Stefana (preferencje i dokonania nieważne, już sama ta zbitka dwóch wyrazów jest porażająca - "wampir Stefan"). W satyryczno-felietonowej formie Kornaga śmieszy, tumani, przestrasza, wykazując, że tu w Polsce nas Polaków wampiry nieustannie osaczają i ssą. I pewnie ma rację. Bo przecież polska krew jest najlepsza. Na świecie.

Venezia

2010-06-07T20:06:00.003+02:00

Josif Brodski, zakochany w Wenecji niczym w kobiecie pełnej tajemnic, których odkrywanie jest częścią zmyślnej w swym przebiegu rozkoszy, pisał w Znaku wodnym o morzu cherubinów, mieście zanurzającym blade, nagie, marmurowe uda w zimnych, zabarwionych zachodem słońca, pluskających o brzeg wodach. Gdyby żył dziś, nie wiem, czy jego bezbrzeżna miłość do miasta na lagunie byłaby równie intensywna.

Kiedy się tam wybierałem, znajomi żartowali, że jadę szukać inspiracji do napisania Śmierci w Wenecji 2. To, co zastałem, można jednak podsumować jako Śmierć Wenecji. Zapewne Brodski, jak i Tomasz Mann byliby radzi z informacji, że ich ukochane, inspirujące literacko miasto jest – jest, a że go nie ma.

Niemające końca potoki turystów, niczym kanały, rozlewają się po wszystkich dzielnicach od rana do późnego wieczora. Bogaci starcy, spożywający kolację przy stolikach ultradrogich hoteli, zamożni playboye w wynajętych motorówkach (lub własnych), śmigający przez Canale Grande z playgirlsami przy boku, dziewczęta śliczne jak Brodskiego ubóstwiona Zuzanna, chłopcy ujmujący jak Manna Tadzio, Hindusi, Japończycy, inwalidzi na wózkach, pieski małe, ekskluzywne. Wszyscy w sztuce na deskach, a właściwie mostach Wenecji.

Ogrom wizualnych doznań przytłacza przez pierwsze dwa dni, potem kanały i kanaliki zlewają się w wodostradę, w której toną nawet sny wyczerpanych zwiedzaniem turystów. Dobrobyt przeszłości, wysmakowana potęga polityczna i gospodarcza, która trzęsła kiedyś nie tylko śródziemiem – teraz już tylko obecna w swoim obfitym spadku. I poczucie, że to skansen. Miasto nie do życia, tylko zwiedzania.

Dlatego warto tu przybyć, skonfrontować się z czymś, co samo w sobie jest fenomenem (i brutalnym, choć pełnym pozorowanej sublimacji przykładem, że natura to nie aplikacja na iPhone’a i nie można jej sobie ściągnąć, a następnie, po znudzeniu się, wykasować) i co może rzeczywiście kiedyś przestać istnieć. Mimo starań technicznych specjalistów z całego świata, widać, że Wenecja odchodzi; to będzie długie odchodzenie, ale jeśli poziom morza się jeszcze podniesie, laguna tego nie przeżyje. Runą niczym kostki domina przepyszne pałace dożów, kupców i kondotierów.

W nocy poczucie pustki. Mało rodowitych Wenecjan. Młodzi albo się wynieśli, albo dojeżdżają do pracy z części lądowej. Pozostali starcy. Staruszki wyposażone są tutaj w torby na kółkach, w które pakują zakupy. A marketów tyle co włosów na głowie Kojaka. I drożej niż gdziekolwiek. Wszystko, co zakupisz, musisz przetransportować – a to przez mostek, a to bocznymi uliczkami, jedna za drugą, aż dotrzesz ze sklepu do kamienicy. Wiele z nich, o czym można przekonać się w nocy, stoi opuszczonych. Czasem jakieś dwa, trzy światełka, ostatki tubylcze. Za to rozświetlone hotele, ristoranto,trattorie, osterie…

Są jednak dzielnice, na północy i wschodzie, gdzie kwitnie życie. Jakieś dzieciaki kopią piłkę na campo, studenci przychodzą do Cafe Noir na spritza (wino, Aperol lub Campari, do tego lód, woda sodowa i gotowe), ale poza tym masa turystyczna, jedna tańczy tango o godzinie dwudziestej drugiej dziesięć, druga biesiaduje, pochłaniając menu turistico. Za dnia tubylcy mają problem, by dostać się do tramwajów wodnych – vaparetto; tak oblężone nami, przyjezdnymi. Brodski przepadłby we współczesnej Wenecji. Zabiłyby go ceny w euro, zabiłyby go podupadające (dosłownie) kamienice, zabiłyby go wytatuowane panny ze wszystkich kontynentów, spojrzysz na taką, myślisz o jednym i nawet najbardziej rozczulający widok kolejnego piazza nie przesłoni ci wizji, żeby przyjrzeć się tym skórnym malunkom z nieco bardziej intymnej perspektywy.

Zresztą – dziś tak naprawdę Wenecję bardziej tworzą ludzie, którzy ożywiają to miasto-zombie. Nie odwrotnie, wbrew pozorom. Kto więc ma ochotę obejrzeć jeden z najpiękniejszych horrorów na tym świecie, proszę bardzo, rekomenduję z głębin kanału.

Piątek, 2:45, pierwsza odsłona

2010-05-26T19:47:00.005+02:00

W połowie lipca br., bardziej drugiej niż pierwszej planowana jest antologia opowiadań "Piątek, 2:45" (wydawnictwo Filar). Na razie nie można zdradzić okładki (namalowała ją - sic! - młoda, zdolna malarka Justyna Kabala), więc pozostaje zadowolić się jej fragmentem. "Piątek, 2:45" to moje literackie dziecko, do którego poczęcia zaprosiłem, oprócz samego siebie:), wyrazistych autorów, operujących i ciekawą stylistyką, i autonomicznych w poglądach oraz wyobraźni. W lipcu przyjdzie więc czas na weryfikację.

Jodowanie

2010-04-30T15:57:00.007+02:00

Czasem resztki PRL- są jak sen, nie tyle zły, co taki, co nie miał prawa się przyśnić, a jednak zrobił to, cholera. Kto przeczytał przynajmniej dziesięć powieści Stephena Kinga (oprócz "Pod kopułą", bo to naprawdę nieudane tomisko, głupie jak wstawiona lolitka na rozmowie panelowej o kondycji współczesnej polszczyzny), wie, co mam na myśli. Prawie ćwierć wieku temu wielkie jebut w Czarnobylu. Pamiętam, jod nam dawali. A niesmaczny jak homilia Rydzyka. Próbuję rozwiać mgłę zapomnienia. Sala gimnastyczna w podstawówce. Dyrektorka z wąsem pod nosem, dziarska baba o temperamencie jednego z Szewców Witkiewicza. Zarośnięta, wielka, gruba. Strach pomyśleć, co mieszkało pod jej pachami. Strach pomyśleć, co żyło sobie między jej nogami. Cóż, paskuda peerelowska uwielbiała niechlujów, tacy przynajmniej nie dbali wg niej o siebie, dbali o system. Więc babiszon ogłasza smarkaterii, drodzy moi, coś rozeszło się u Ruskich. I być może przyszło i do nas. Coś groźnego, drogie dzieci, dla zdrowia. Marsz, bitte, do higienistki! Oni więc czwórkami do gabinetu szli, gówniarze z klas jeden osiem, jod palił, jod mieszał, dorośli gdzieś tam daleko zrobili łubudubu, nas tu dręczą jakimś syfem gorszym nawet od syropu z cebuli, ble! No dobrze, pijemy. Potem zapominamy. Jakby to się nie zdarzyło. Mam ledwo jedenaście lat, w przeciągu kilku kolejnych przekonuję się, że idzie mi coraz gorzej z matematyki, czyżby promieniowanie pomieszało mi w głowie? Równocześnie zaczynam pisać. Wpierw głupie wierszyki o ptakach, zwierzątkach latających i osiadłych. Potem akcent pada na tematy zdecydowanie atrakcyjniejsze fabularnie, bez obecności duchowej św. Franiciszka. I dobrze, chyba dobrze, dzięki ci więc, Czarnobylu, zatrułeś mnie, chłopaka z Podkarpackiego, zatrułeś egzystencjalną gangreną, ściąłeś podpuchę, pozoranctwo i teoułudę, ukazując mięso, smakowite, wzbudzające apetyt na więcej, może to proza, może to coś więcej niż proza, zobaczymy. Ale jodu już wystarczy.

Przemyski Przegląd Kulturalny

2010-04-19T22:20:00.001+02:00

Na pierwszy rzut oka to normalna powieść, podzielona na trzy rozdziały. Zaczynam czytać i już pierwszy zgrzyt – opis gwałtu, zaraz potem dostrzegam szokujący język. A może na odwrót: najpierw język pełen wulgaryzmów i brutalności, a później dzieło zniszczenia, jakie dokonuje bohater na niewinnej mieszkance dobrego osiedla. Zagłębiam się w lekturze coraz bardziej i bardziej, nie mogę się oderwać. Coś w sobie Gangrena ma, bo wciąga mnie tak bardzo, że dopiero po skończonej lekturze zauważam, że tekst nie jest wyjustowany. Powinno przeszkadzać, ale nie przeszkadzało.
Pochodzący z Lubaczowa autor debiutował w 2003 roku wielowątkową powieścią Poszukiwacze powieści i już wtedy można było zauważyć talent lingwistyczny pisarza. Wulgaryzmom Kornagi nie brak fantazji, nie jest to czysta, zwykła „łacina” w wykonaniu osiedlowych kozaków. Można tu mówić o wulgarności literackiej, bardziej złożonej, a przede wszystkim w Gangrenie wręcz potrzebnej.
Język to narzędzie, przy pomocy którego myślimy, a więc jakim innym językiem może posługiwać się człowiek zdolny do tak brutalnych czynów? Język użyty przez autora to nie jego ,,widzimisię”, to konieczność narzucona przez socjologiczny autentyzm. Autor zerwał z zasadami pisania „dobrej powieści”, o ile coś takiego istnieje. Postąpił na pewno na przekór tym, którzy w literaturze szukają miłych i przyjemnych opowieści. Ktoś powie, że Kornaga epatuje brutalnością, w gruncie rzeczy epatuje tylko rzeczywistością. Może jednak to jest tak bardzo przerażające dla czytelnika, że świat opisany w powieści, to nasz świat. Bohater to nie diabeł wcielony, przypomina raczej naszego sąsiada, który mieszka z babcią i opiekuje się kotami. Jego życie ma jednak drugie dno, w którym jawi się niczym ,,Polish Psycho”. Autor sugestywnie wprowadził nas w strumień świadomości bohatera, a czytelnik podążając wraz z prądem myśli tej negatywnej postaci, może podjąć próbę znalezienia przyczyn narodzin potwora. (To trochę podobnie jak w powieściach Masłowskiej, chociaż obraz prymitywnego świata wyrażającego się prymitywnym językiem jest tu bardziej wyrazisty i przerażający.)
Fabuła utworu wydaje się tylko przykrywką dla ukazania całej tandety tego świata, jego zakłamania, totalnej degrengolady. Nawet ci, co powinni stać na straży zasad moralnych, są ich głównymi gwałcicielami. Rola gwałtu w książce Kornagi jest zresztą bardzo ważna: mamy tu gwałt dokonany przez autora na schemacie typowej powieści i gwałt dokonany przez bohatera. Można powiedzieć, że gwałt spełnia tu też funkcję symboliczną, bo gdy bohater gwałci Emilię, to bardziej niż żywą kobietę zdaje się gwałcić pewien system myślenia, sposób życia.
Najlepiej cały utwór podsumowuje motto do rozdziału trzeciego. Kornaga, sam znany jako autor tekstów hip-hopowych, sięgnął po fragment tekstu z piosenki Jestem Bogiem Paktofoniki: „Jestem Bogiem, uświadom to sobie”. To słowa wypowiedziane przez bohatera Gangreny. Adam jest trochę jak bohater Dostojewskiego, z tą różnicą, że Roskolnikow Kornagi wcale nie ma wyrzutów sumienia. Roskolnikow to tylko wybitna jednostka, która może sobie na wiele pozwolić, jednak wciąż jest człowiekiem. Adam stwierdza, że jest Bogiem, więc wyrzuty sumienia są w jego przypadku już nie na miejscu. Adam jest odczłowieczony, ale nie został zdegradowany do roli zwierzęcia, wręcz przeciwnie, on (jak jego biblijny pierwowzór) zjadł owoc z drzewa poznania dobra i zła. Skoro Adam „jest Bogiem”, to jaki jest więc sam Bóg? Z kart Gangreny wydziera się krzyk do Boga: widzisz i nie grzmisz, pozwalasz na to wszystko, jesteś dobry tylko wtedy gdy Ci się zechce. Jak mówi powieściowy Adam: „Człowiek ma tyle wad Boga”. Pozwala na rozprzestrzenianie się zła na świecie. Tylko czym jest zło, czy istnieje coś takiego jak zło i dobro? Granica się zatarła, pozwalamy sobie na coraz więcej, to my ustalamy co jest złe a co dobre.
„Jesteśmy bogami”, ale czy autor chce przez to powiedzieć: „róbcie co chcecie”, została wam dana władza na Ziemi? Wręcz przeciwnie, wydaje mi się, że to raczej ostrzeżenie: uważaj bo masz władzę, z która niekoniecznie będziesz sobie umiał poradzić. Książka Kornagi daje nam klucz do rozwiązania zagadki, co się stanie, gdy każdy sobie wyobrazi, że jest Bogiem. Świat, w którym będzie więcej takich ludzi jak Adam, to pandemonium. Kraj, w którym każdy sobie uświadomi, że jest Bogiem, stanie się w rzeczywistości ojczyzną szatana.
Gangrena to choroba, która atakuje głównie mężczyzn w wieku 20 do 40 lat. W takich okolicznościach wybór tej choroby na tytuł książki wydaje mi się całkowicie trafny. Chore jest społeczeństwo opisane przez autora, jaki inny tytuł można mu więc nadać? Zresztą Dżuma już była. Charakterystyczne dla gangreny owrzodzenia, mają swoje odbicie w ,,Adamach”, tak samo wzbudzają obrzydzenie i trudno się ich pozbyć.
Gangrena to dla mnie jedna z najciekawszych książek o Bogu i o człowieku, a może bogu i Człowieku. Zmusza do refleksji. Komu przeszkadzają brutalność i wulgaryzmy czytać nie musi, a szkoda – bo książka na uwagę zasługuje. Język użyty przez autora jest konieczny do oddania ducha całego utworu. Jak mówi Adam: „Słowniki wbrew pozorom są ubogie. Tworzą je śmiertelni nędzarze.”
Anna GIGOŃ, Przemyski Przegląd Kulturalny

Bez tytułu

2010-04-10T21:39:00.001+02:00

Płaczemy.

Wystawa: Szyma

2010-04-01T21:37:00.002+02:00

Wernisaż Wiadomości Grzegorza Szymy. Prace pełne wrodzonej czupurności, kontestacyjność antysystemowa, a raczej: antyzwyczajność. Z akcentem naturalnego humoru, bez domieszki anarchistycznej kpiny, raczej z nadmiarem przemyślanej, a mimo to osiągniętej spontanicznie ironii. Wrażenie robi Kalendarz 2004. To projekt łączący bezpośrednio (i bezkompromisowo) życie artysty z tworzonym przez niego dziełem. Konsekwencję z mimowolnym cynizmem. Cel mający na smyczy użyte środki. Koncept: odnotować za pomocą kostek ilość orgazmów w roku. Każda kostka to jeden dzień. Zaznaczona kółkiem oznacza doznaną rozkosz. Szyma przyznaje się w czterech czy pięciu kostkach, że nie miał siły na kontynuację dzieła, szczególnie w Sylwestra. Nadrabia zaległość w trzystu sześćdziesięciu. Dzień za dniem żył w świadomości, że każdy jego potencjalny stosunek musi zostać "odnotowany". To może stresować. Nie tylko oddany za pomocą artefaktu, ale jeszcze z zaznaczeniem, czy spełnił się seksualnie, czy nie. Być może powyższy ekshibicjonizm razi swoją jednoznacznością. Sprzęgnięty jednak bezpośrednio z życiem artysty, który konsekwentnie przez cały rok monitoruje swoją płciowość, robi wrażenie. Pokazuje nadmiar. Pokazuje luki. Pokazuje człowieka, który zamienia się w narzędzie artystycznego przekazu. Jedni wzruszą ramionami na to uprzedmiotowienie organów płciowych, drudzy uśmiechną się, nabierając dystansu do skonwencjonalizowanej miłości - w końcu nawet najbardziej romantyczna kolacja zazwyczaj kończy się wymianą płynów. Szyma nie boi się włazić pod skórę. Szczególnie swoją.
I to usprawiedliwia jego poszukiwanie. Czy odnajduje - warto osądzić osobiście. Wystawa trwa do 23 kwietnia, galeria TEST, Warszawa, Marszałkowska 32/50.

DJ Dominion

2010-03-23T11:16:00.003+01:00

DJ Dominion, mój stary przyjaciel, z którym kiedyś tworzyliśmy hiphopowy projekt HIPNOZA, opowiada o swoich słynnych filmikach (np. Hardcore negotiators czy Welcome everybody), o swojej muzyce i planach na przyszłość. Polecam!

Rzabowe recenzje

2010-03-19T14:05:00.001+01:00

Jeśli ktoś da radę przbrnąć przez całe pole "pierdolenia w dupę", "kutasów", "cip jebanych" i innych wulgaryzmów oraz zwierzęcego, wulgarnego seksu, takiego właściwie porno niemalże to znajdzie wiele ciekawych i zasakująco trafnych reflekcji na temat różnych dziedzin życia... czytaj więcej

Augustyn Lewicy

2010-03-17T12:28:00.004+01:00

Wczorajsze spotkanie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, dyskusja na temat książki Artura Domosławskiego Kapuściński non-fiction. Oprócz samego autora udział w wzięli Agata Tuszyńska, Andrzej Stasiuk, ks. Adam Boniecki i Wojciech Tochman. Ludzi tak dużo, że po raz pierwszy z braku miejsc siedziałem na podłodze przez bite dwie godziny. Dzięki temu mogłem się przekonać, że mimo 34 krzyżyka nadal cieszę się wytrzymałym kręgosłupem, nie mówiąc o pośladkach...

Podsumowując: Andrzej Stasiuk w prosty sposób wyjaśnił pozytywnie wszystkożerną naturę Kapuścińskiego, tego chłopaka z małego miasteczka, który poszedł w świat i zrobił tam międzynarodową karierę, stając się drugim naszym papieżem - reportażu.

Ciekawą opinię wygłosił Roman Kurkiewicz, porównując żywot Kapuścińskiego do św. Augustyna, zaakcentował również jego umiejscowienie w przestrzeni politycznej - tej po lewej stronie. Moim skromnym zdaniem miejsce Kapuścińskiego nie jest - jak niektórzy, oburzeni książką, teraz chcą - na Skałce. Jego miejsce przede wszystkim jest na półce. Lub w pamięci e-readera.

Porównanie z Augustynem Aureliuszem jest rzeczywiście trafne. Kapuściński po latach "rozpusty" przeistoczył się w jednego z Ojców Lewicy. Można by rzecz, że wyleczył się z zainfekowanego bolszewizmem komunizmu orzeźwiającym lekiem nowoczesnej lewicy. "Wyborcza", jakby o tym zapominając, drukowała obszerne fragmenty jego Lapidarium, część 1, 2, a gdyby żył, to i pewnie 23... Czy myśleli, że mają do czynienia z katokonwertytą? Wątpię.

Ja sam początkowo nie interesowałem się książką Domosławskiego. Ot, facet wydał starannie napisaną biografię, pokazał co i jak. A tu nagle larum, zawodzenie, że nie wolno, że przekroczył granice, że żeruje, że zagryza, rozszarpuje i wysysa. Larwy obskurantyzmu wyszły na wierzch, więc właściwie nie ma co tu się patyczkować, tylko używać mocnych retorycznych środków owadobójczych; dziś chcą pożreć Domosławskiego, jutro każdego, kto uchyli kołdrę czy rozsunie firankę.

Buszujący w chmurach

2010-03-10T20:50:00.002+01:00

Premierze filmu W chmurach towarzyszy wydanie powieści Waltera Kirna pod tym samym tytułem. I właściwie tylko ten fakt łączy dwa byty - filmowy i literacki. Z korzyścią dla obydwu.

Nie miejsce tu na analizy czym i dlaczego aż w takim stopniu powieść różni się od filmu. Film, zgrabnie skrojony nie tylko pod amerykańskiego odbiorcę, wyróżnia się ciekawie poprowadzoną fabułą. Trzeba oddać mu sprawiedliwość, że unika mielizn happy endu. Nie unika natomiast szablonów, które skądś już znamy. Mistrz-uczeń, jeden wypalony, drugi dopiero na rozbiegu. Dzięki inicjacyjnej wyprawie zmienia się jego postrzeganie na sprawy, które dotąd widział jednoznacznie. Itd. Zyskuje na tym także Mistrz, który odzyskuje siebie. Itd. W chmurach nie stawia jednak kropki na końcu zdania, lot zdaje się trwać dalej.

Książka, pisana ponad dziesięć lat temu, kiedy nikt nie śnił np. o Skype, od początku skupia się na psychice Ryana Binghama, doradcy do spraw zawodowych, a właściwie - zwalniającego tych, którzy korporacji już niepotrzebni. Praca Ryana implikuje jego postrzeganie nawet drobnostek: Alex (...) ma jeszcze zegarek. Znam tę firmę - zwolniłem jej czterech pracowników. Ryan usiłuje dokończyć i wydać powieść Garaż, coś na kształt fabularyzowanego poradnika dla menedżerów. Spotyka się z ekscentrykami biznesu, m.in. odwiedza posiadłość lubieżnego profesora Sandora Pintera, analityka trendów gospodarczych. Regularnie wdaje się w niezwykle kąśliwe rozmowy ze swoim wulgarnym przełożonym. Przy okazji "nadrabia" zaległości rodzinne, niejako reaktywując wedle swojej mizernej empatycznie miary więź z siostrą. Warto dodać, że polski tłumacz W chmurach, Bohdan Maliborski, wykonał kawał porządnej roboty; styl Kirna nie imponuje może fajerwerkami lingwistycznymi, za to iskrzy się od ironii i lekkości następujących po sobie zdań.

Nie fabuła jest w powieści Kirna pierwszoplanowa. Pisarz wziął na warsztat nieodwracalne szkody, które powoduje w psychice Ryana przebywanie w powietrzu. W czymś, co on sam, jako narrator, nazywa Powietrznym Światem. On by tam najchętniej zamieszkał na stałe i tylko od czasu do czasu schodził na ziemię, by aktywować kolejne mile czy napić się soku w lotniskowej strefie dla VIPów. W samolotach i na lotniskach czuję się jak w domu. Coś w tym jest; eskapizm powietrzny, nowa forma poszukiwania swojej tożsamości. Pokolenie buszujących w powietrzu. Egzystowanie w świecie urządzonym wedle tablic odlotów i przylotów. Samochody z wypożyczalni, żadnej troski o ich amortyzację. Pożywienie na koszt pracodawcy. Sieciowe hotele i rozmyślania, dlaczego niektóre z nich, wbrew zapewnieniom właścicieli, odbiegają od siebie standardem. I jeszcze kobiety zaludniające Powietrzny Świat. Bez złudzeń, że związek z Ryanem może potrwać dłużej niż przeciętny lot między Denver a Atlantą. Bez pretensji, bo one są takie same, tam wysoko nad ziemią nabywają swoistej lekkości egzystencjalnej, gdzie jedyne zobowiązanie dotyczy wylądowania w obranej destynacji. I kolejny lot. I kolejny. Z przesiadką w mieście o nazwie bez znaczenia, gdzie stoi sobie biurowiec, a w tym biurowcu siedzą przy biurkach human resources, na których spada jastrząb Ryan, wydziobuje ich z posad, metodycznie, bez emocji, za to z nawiązką nadziei bez pokrycia, że teraz będzie lepiej, że to kolejny etap życia zredukowanego. Film pokazuje te cięcia lepiej i zabawniej niż powieść. Książka za to pełniej eksploruje życiową redukcję Ryana.

Ryan traci powoli kontrolę nad swoimi powrotami na ziemię. Angażuje go już latanie dla latania; zwalnianie pracowników staje się nieistotne, rutyna będąca synonimem wylądowania i załatwienia służbowych obowiązków. Fascynujący jest ten proces oddalania się od ziemi. Czy to lot ku szaleństwu?

O Gangrenie na Uniwersytecie Gdańskim

2010-03-10T11:43:00.002+01:00

Środa, 10.03.2010,BIBLIOTEKA GŁÓWNA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO, Naukowa konferencja doktorantów, w programie "Anatomia nienawiści. O krytyce świata w powieści Gangrena Dawida Kornagi" (prowadzenie: mgr Jarosław Wach). Kto nad morzem, zapraszam.

Bluszcz, nr 18, marzec 2010

2010-03-05T16:15:00.001+01:00

Krzysztof Beśka o Znieczuleniu miejscowym.

O wampirach polskich

2010-02-19T14:37:00.001+01:00

Jeśli ktoś przeczytał, że to o wampirach lub po prostu zobaczył okładkę, to ostrzegam od razu – to nie jest horror. Ze Stephanie Meyer nie ma to (na szczęście) nic wspólnego. Wampiry jak najbardziej występują i jest ich tutaj cała masa, ale książka w pierwszej kolejności opowiada o naszym pięknym kraju i bolączkach naszej rzeczywistości. czytaj więcej

Lukrecja Borgia

2010-02-14T18:46:00.002+01:00

Jedna z dotychczas najbardziej nieprzeciętnych inscenizacji w naszej narodowej, sala Moniuszki. Sopran niezwykle zgrabnej i niezwykle zdolnej Joanny Woś absolutnie kompatybilny z ambiwalentną naturą drapieżno-niewinnej Lukrecji. Przeniesienie późnośredniowiecznej akcji, z daleka zapowiadającej klasyczny, scenograficzny skansen, do czegoś przypominającego postfaszystowską republikę Salo prosto z filmu Pasoliniego - absolutny strzał w oktawę najwyższych lotów. Nie można było nie klaskać. Nie można było nie mieć gęsiej skórki.

Fragment nowego opowiadania

2010-02-10T15:16:00.005+01:00

Besir docisnął nóż w reakcji na myśl o śmierci Sewim, myśl, która przebiegła mu znienacka przez półkule mózgowe, skupione dotąd na powolnym, starannym odkrawaniu kebabowego mięsa o drugiej czterdzieści pięć nad ranem w kebab barze Stambuł.
- Na cienkim cieście, poprosił mężczyzna.
Było weekendowo, gorąca czerwcowa noc, z tych, co to zniechęcają do powrotu do domu, kiedy miasto się bawi, jest sobą na całego i takie inne, przewidywalne sytuacje, jak to ludzie dobrej lub złej woli muszą odreagować na przykład po ciężkiej zimie, kilkudziesięciu bezdomnych zabrał ze sobą mróz do domu Pana, wreszcie pozbyli się problemów kwaterunkowych, szczęściarze, ale przecież to trauma, padli odrętwiali, homo sople, trzeba zapomnieć, zapić, brrr, nie ma co, kto żyje, temu lepiej, gdy pomyśli, że innym wcale nie. Ludzie uwikłani w atrakcje miasta, jedni do dna, drudzy sięgają bruku, wracając niespiesznie do domów, o, przyda się tłuszczyk buforujący wódeczkę, żeby kacem nie uraczyła na drugi dzień, o, kawał mięcha, smakowity kawał mięcha, mlaskanie, oblizywanie, pożeranie, kawał mięcha rządzi i proszę, Stambuł na skrzyżowaniu strategicznych komunikacyjnie alei zarzuca sieć na ławicę ogłupiałych przez ssanie żołądków głodomorów. Czterdziestometrowy, kiszkowaty lokal wypchany klientami jak masą silikonową biust pornoaktorki; tu wolno palić, więc się pali, tu wolno bekać, więc się beka, gwar posypany mocnym zapachem wschodnich przypraw, szuflada kasy fiskalnej, równie żarłoczna jak klienci, otwiera się co chwilę, pochłaniając zapłatę za falafele, pity, baklawy i uśmiech Turka.
Właśnie ten Turek, Besir docisnął nóż w padlinę nabitą piętrowo na rożnie Aleksandra, jakby to ona, ta barania zbitka, była winna kuli, wcale nie zbłąkanej, bo celowej, wyplutej przez jeden z wielu karabinów maszynowych. Karabinów należących do terrorystów, „tych kozojebców kurdyjskich”, powtarza Besir językiem wyostrzonym przez nacjonalistyczną propagandę swojego opuszczonego przed trzema latami kraju.
- Ostry czy łagodny? Besir wskazał dzbanki z sosami. Pierwszy w kolorze posiekanych papryczek chilli zapowiadał rozległe ognisko w przełyku, drugi, bliższy bitej śmietanie, delikatny masaż trzewi.
- Bez sosu, odpowiedział mężczyzna.
W tym momencie sprzedawcy kebabów dziwią się, jak to, bez sosu, przecież będzie smaczniej, może jednak, to gratis, panie, bez tego mięso smakuje jak mięso, a to za mało. Pracownicy Stambułu często robią błyskawiczne zakłady, jaki sos wybierze klient, spojrzenie na głodną facjatę i wynik testu rozwiązany, ludzie są tacy nieskomplikowani, albo ostrzy, albo łagodni, wychodzi im za każdym razem. Rzadko się mylą, ponieważ rzadko ktoś rezygnuje z polewki, skoro bez tego mięso smakuje jak mięso, a to za mało.
Ale w tym momencie Besir wcale się nie dziwi, nie nalega, nie pyta, zajęty swoimi sprawami mimo sprawnie przyrządzanego posiłku. Jego prawa ręka odkłada nóż, sięga po pitę, łopatką rozprowadza po niej farsz. Kule uderzyły rozproszoną falangą w nieświadomych zagrożenia gości, tańcujących w sali weselnej nieopodal miasta Mardin, niedaleko granicy z Syrią. A to była taka przednia zabawa, Allah pobłogosławił młodej parze, zeszło się ponad dwieście osób, z czego potem ubito jedną czwartą. Rzadka okoliczność, umierali w odświętnych ubraniach, gotowi bez galanteryjnych ceregieli do owinięcia w całuny i pogrzebania jak stali.
- Proszę, gotowy, mówi Besir, podając swoje dzieło mężczyźnie. Elif, pełna podziwu dla sprawności ojca, przyjmuje pieniądze od klienta, kołysząc się za ladą w rytm piosenki Tarkana Dilli Duduk.
Wtedy też śpiewał Tarkan, megahit Simarik. Kruszył serca, kruszył kości.

Seni gidi findikkiran
Yilani deliginden cikaran
Kaderim puskullu belam
Yakalarsam

Do mocnych, syntetycznych bębnów dołączyła na żywo perkusja kałasznikowów. W heavymetalowym tempie. Besirowi, pięćdziesiąt pięć lat, strzał przeciął łokieć lewej ręki, powodując jej trwały bezwład, mógł więc pożegnać się na zawsze z dochodową pracą kierowcy dolmusza. Sewim, czterdzieści jeden lat, w rytmie muzyki podskoczyła spontanicznie do góry, pragnąc, by przy opadnięciu na ziemię mąż chwycił ją za biodra i porwał w jeszcze szybsze pląsy. I rzeczywiście, objął ją, bezwładną, niemającą siły nawet na zdziwienie, że już nie żyje. Kula, dokładnie cztery wtargnęły od zaplecza do jej głowy, zamieszały w środku, dwie utkwiły blisko przysadki, wystając częściowo z czoła niczym małe rożki, dwie wyleciały oczodołami, „ona ma wystrzałowe spojrzenie”, powiedziałby cynik i miałby rację, oślizgłe resztki gałek pacnęły spoconą skroń Besira, który strącił je odruchowo jak namolne owady, dopiero kilka sekund później spostrzegając, że nie z insektami ma do czynienia. Ból w ręce zdawał się nie istnieć po starciu z bólem, który wyemitowało martwe, krwawiące ciało Sewim prosto w męża, odebrało mu oddech na dobrą minutę i gdyby Elif nie zaczęła go reanimować, Besir nie skrajałby teraz przypieczonej baraniny, znajdując w przyrządzaniu kebaba zadziwiający spokój ducha, praktycznie nie do zburzenia przez podchmielonych klientów. Praktycznie.

Cudowne dziecko

2010-02-02T12:26:00.006+01:00

Zapewne wielu świeżo upieczonych rodziców, po obejrzeniu monologu blondyneczki o niemowlęcej urodzie, która rwaną z emfazy frazą przybliża koleżankom szczegóły tego, jak spędza wolny czas po szkole, ze zgrozą spojrzy na swoje pociechy, nie, ich to nie dotyczy, no skądże, w życiu nie wychowam mojej słodziny, mojego serduszka, mojej ptaszyny na taką wulgarną, zepsutą zdzirę! No właśnie, czy rzeczywiście zdzirę? Ta bobaskowata dziewczynka, w przeciwieństwie do większości swoich koleżanek z dobrych domów, które zgłębiają np. niuanse haftowania czy chodzą na lekcje pianina, rysunku, języka angielskiego, języka francuskiego, języka dobrych manier, bez jakichkolwiek przesłanek finansowych interesuje się tym, co jej najbliższe; nie naciąga swoich starych na kosztowne korepetycje czy fakultety przygotowujące do egzaminów na prestiżową uczelnię, zadowalając się prostymi, wpisanymi w ludzką naturę zajęciami. A że nieco za wcześnie? A że czuć w niej gorliwą, choć popełniającą techniczne błędy amatorkę? A że tylko to jej w głowie i nie tylko w głowie? Cóż, cudowne dzieci mają swoje widzimisię, ich natura nie zna ckliwych ograniczeń, ani tym bardziej wyrzutów sumienia, że może coś nie tak, mamo, tato, to ja już sobie pójdę i napiszę rozprawkę, dlaczego Słowacki wielkim poetą był. Cudowne dzieci nie zastanawiają się, czy im coś wypada, czy nie, po prostu robią swoje i mają z tego autentyczną frajdę; ludzkość może tylko zyskać na ich uporze w realizacji talentów. Mozart dzieckiem będąc już komponował i grał na klawesynie, że furczało, budząc podziw mu współczesnych, a i dziś stanowiąc imponującą inspirację dla młodych muzyków. Czy cudowne dzieci muszą zaraz rozwiązywać rachunki różniczkowe, czy muszą zaraz malować zachwycające formą i treścią obrazy, czy muszą zaraz startować do kolejnej edycji Mam talent, czy muszą zaraz brać udział w ośmiu olimpiadach? Cudowne dzieci to również dzieci, które przyspieszają swoje życie, dokonując w swoim wieku tego, o czym marzą niejednokrotnie dorośli i dojrzali. „Czułam się taka spełniona”, w pewnej chwili rzekła z przejęciem bohaterka nagrania. Wypada jej wierzyć nawet jeśli to fake.

Przekąski vs. Meta

2010-01-21T22:57:00.010+01:00

Są w Warszawie dwa porty przesiadkowe do, jak powiedziałby Hitler z youtubowej parodii Upadku , melanży ostatecznych.

Pierwszy, z luzacką niefrasobliwością wymierzony rozświetloną i rozpijaczoną witryną w stronę Pałacu Prezydenckiego (zamieszkiwanym jak na razie przez przedziwne stworzenia, których nie ogarnie nawet wyjątkowo chłonna, a tym samym tolerancyjna dla dziwów tego świata erudycja speców z National Geographic), obecnie zagrożony absurdalną, czyt. urzędniczą groźbą odebrania koncesji, czyli de facto likwidacją; uwielbiany i kochany, którego nazwa dla wielu wieczorno-nocnych Marków, uwikłanych w jego gastronomiczne i towarzyskie atrakcje, brzmi niczym amen w pacierzu lub Ojcze nasz, który pijesz i zakąsasz, a więc: Przekąski Zakąski.

Drugi, nowicjusz w biznesie, nieco skromniejszy w metrach kwadratowych, położony brawurowo na wściekle konkurencyjnej ulicy Foksal, o inspirującej zarówno wyobraźnię, jak i wątrobę nazwie Meta, skrojony, a właściwie to odtworzony wiernie wedle późno gomułkowskiego dizajnu, czyt. wystroju odnośnie detali i detalików, że wchodząc nucisz:

Za towarzysza Gierka
To się jadło,
To się piło,
Rosły długi,
Że aż miło.
I do dziś – poniewierka!

Krótka a la social media sonda wykazała, że ci, którzy krytykują na wstępie Metę – najzwyczajniej w niej nie byli. Dotąd i potąd. Za to na pewno wszyscy bawili w Przekąskach, doświadczając honoru polania pięćdziesiątki przez pana Romana.
Nie ulega wątpliwości, że Przekąski i Meta stanęły do boju o portfele i lajtową lojalność natural born przekąskowiczów. Znając markę tych pierwszych, udaliśmy się komisją chętną do zakąszania do Mety, by wyrobić sobie opinię porównawczą i wnioski prawie że ostateczne wysunąć, co by tą wiedzą podzielić się z poszukiwaczami małych i dużych inspiracji.

Sprawa przedstawia się dziecinnie prosto, chociaż raczej dzieciaki nie bywają w tych miejscach. Nie chodzi bynajmniej o stronnicze podsumowania, niech bezinteresowne obserwacje mówią same za siebie.

Przekąski to miejsce artystowskie. Literaci, malarze, graficiarze, śpiewacy i filozofujący żacy. Pod to rodowodowe towarzystwo wślizgują się smakosze jałowej retoryki czy niedoszli artyści, czyt. rtyści z agend reklamowych; bywając tu, w tłoku, dymie i amoku, próbują świadomie lub nie podpiąć się pod tych, co mają coś do powiedzenia, a nie tylko sprzedania. Zdarzają się jednak rtyści wartościowi, muszą tylko pomóc sobie w znalezieniu "co chciałbym mieć na myśli", Przekąski to dobry sposób na pierwsze poszukiwania po ósmej pięćdziesiątce. W ostatecznym rachunku dzięki pomieszaniu i zbełtaniu powstaje sporo pozytywnej energii, gwar, tłok, zaduch, hipnoza tłumu, sprzeczności, dialektyki stosowane i niestosowane, humory, kaprysy, smaki, absmaki, konotacje, obnażanie, no i wysokie rachunki, bo jak zaczniesz płacić za polewanie sobie Gorzkiej Żołądkowej, kamracie, to ona będzie się lała i lała nieokiełznanie, żądając na podkład nowych przekąsek i zakąsek, wciąż na nowo, no co, dawaj, misiu, nie wymiękaj, raz się żyje, Boga nie ma, jest izba wytrzeźwień, do pierwszego, mimowolnego pawia na/za kołnierz sąsiada.

Meta to miejsce plebejskie. Kameralne. Przyciszone pomimo lecących na okrągło hitów z czasów, kiedy Czterdziestolatek kupił swojego pierwszego malucha. Tu się bardziej je i pije, niż gada i gada. Meta wygrywa piwem butelkowym Warszawiak z browaru w Konstancinie. Wygrywa piwem beczkowym Dawne. Wygrywa genialnym tatarem, zasługującym na mokry pocałunek samego Macieja Nowaka; to dzieło same w sobie, dopracowane w każdym detalu, posiekana cebulka, posiekane pieczarki, posiekany ogórek, żółtko z dupki jakiejś kurki liliputki, pulpa mięsna akuratna, wybełtaj, zaczniesz wpieprzać, że uszy ci odpadną.

Jednakże Meta w ostatecznym rozrachunku – przegrywa; nie tyle metrażem, Meta przegrywa brakiem niewymuszonego dialogu, zapatrzenia nie na zmyślne gadżety z epoki Milicji Obywatelskiej, te wszystkie wody brzozowe, proszki IXI, żyrandole opasłe, w których można by upchać wszystkich internowanych działaczy zdelegalizowanej Solidarności. Pełno tu miejsc siedzących, a skoro siedzących, to alienujących. Przychodzisz, zamawiasz, konsumujesz, szczęście, gdy masz towarzystwo, inaczej kicha, schiza nad meduzą i lornetą, gra peerel w głośnikach, w uszach cisza, smuta, co ja tu, kurwa socjalistyczna, robię? Przekąski zmuszają do stania. Męczysz się, lecz stoisz. Integrując się, gdy taki flow, poznając, zaznaczając, ekspresja, obsesja, cha, cha i hi, hi z każdej strony, medina a la Facebook, stoisz, więc jesteś, cholernie jesteś. Jak w pewnym popularnym, czynnym do wschodu słońca barze przy hotelu Martinez w Cannes. Ludzie stoją po pięć godzin. I gadają, gadają, gadają, masakrując sobie struny głosowe.

Meta rozpija. Hojnie, lecz rozpija (w obydwu lokalach króluje Gorzka). Siedzisz i spożywasz doła. W Przekąskach dwoisz się i troisz. By paść potem na czworaka. Z zadowoleniem.

Zakopane 0.5

2010-01-18T22:08:00.001+01:00

Człowiek przyjeżdża do Zakopanego i robi to, co mu się podoba, pod warunkiem, że chcąc nie chcąc przeżre się w Po Zbóju czy Czarnym Stawie. Człowiek przyjeżdża do Zakopanego i robi to, co mu się podoba, pod warunkiem, że pójdzie do kina Giewont i chcąc nie chcąc zmarznie tam okrutnie, gdyż jakiś skąpiec uznał w trakcie projekcji, a co, ceprom ciepło się zrobi od filmu, to co ma im rzycie grzać piecykiem i dutki na rachunki tracić na darmo? Człowiek przyjeżdża do Zakopanego i robi to, co mu się podoba, pod warunkiem, że kiedy zamarzy mu się wjazd na Kasprowy Wierch, chcąc nie chcąc musi z krwawicy swego portfela wydać aż 42 PLN na przejazd tam i z powrotem, co jest rozbojem w goły, nagi, a nawet pornograficzny dzień; gdzie idzie ta kasa, oto jest pytanie, jakieś tajne zbrojenia, bale wystawne czy sieć burdeli dla sodomitów miłujących owieczki? Człowiek przyjeżdża do Zakopanego i robi to, co mu się podoba, pod warunkiem, że jeśli jest gołodupcem, nie ma co tam szukać, chyba że chce żywić się podrzędną padliną w tamtejszych nielicznych barach mlecznych czy wcinać góral burgery, po których obfite wiatry rozerwą mu tyłek, chyba że chce marznąć na dworze i patrzeć z zazdrością na pasibrzuchów za szybami Stek Chałupy, Watry i Owczarni, chyba że chce chodzić tam i z powrotem jak tych paru etatowych czubów zakopiańskich, jeden idzie Krupówkami, kolędy śpiewa nieudolnie, pyskiem szczerbatym epatując przyjezdnych, drugi, zmęczony życiem dziadek z gitarą, zawodzi jeszcze gorzej, do tego krąży nieustannie kilkunastu naciągaczy, jeden i drugi: dla dziewczynki chorej pieniążki zbierają, trzeci i czwarty: fotki profesjonalne z przemęczonym reniferem oferują, szósty, ósmy i jedenasty: opylają pod Gubałówką rzekomo oryginalną śliwowicę, piętnasty rodzaju żeńskiego: luksusowe kwatery „prawie w centrum” poleca. A jednak kiedy człowiek przyjeżdża do Zakopanego, nie gdzie indziej, bo gdzie indziej nuda niemożebna, po dwudziestej ino wicher wieje, nawet nie halny, zaspany wicher, co jedynie do picia wódki z tej niemocy zachęca i czynów karalnych, to ten człowiek robi to, co mu się podoba, pod warunkiem, że chcąc nie chcąc któryś już raz z kolei zawitał do Zakopanego…

Trinixy.ru

2010-01-08T11:11:00.004+01:00

Nie mam najmniejszych wątpliwości, że podobnych stron w sieci są tysiące, jeśli nie setki tysięcy. Stron, które każdego dnia „żyją” z pokazywania niecenzuralnych lub wyrwanych z kontekstu zdjęć, co sprawia, że nie mają najmniejszej szansy na trafienie do mainstreamowych mediów. Często są tak mocne, zakręcone lub zwyczajnie głupie, a przez to przekorne i zabawne, że nawet publikujące je tabloidy zamazują to, co nawet dla żądnego codziennie sensacji czytelnika może wydać się „przegięciem”.

Rosyjska Trinixy, pośród rozległego archipelagu śmietnisk gromadzących dziwy tego świata, wyróżnia się zdecydowanie na korzyść. Dla wielu kontrowersyjną, być może niestrawną, mimo to wciągającą. Owszem, skrupulatnie oddaje pazernemu Bogu ciekawości, co jego: zdjęcia roznegliżowanych freaków w centrach handlowych, szaroburych kotów na wystawie sex-shopu pośród manekinów w lateksowych ubraniach, pływających w morzu muzułmanek w burkach, samochodów w kształcie świni w kolorze metalicznego różu, zdjęcia dosłownie wszystkiego, co odstaje od normy, co przeinacza oczywiste dotąd zestawienia, co się wyróżnia, szokuje, śmieszy lub zmusza do krzyku: „No co za idiota na tej fotce!” Na swoją obronę Trinixy może powiedzieć, owszem, rejestrujemy cały ten chłam, ale proszę, takie właśnie jest świat, nikogo nie oszukujemy, jedni komentują, my zaś pokazujemy.

Szczęśliwie, Trinixy oddaje też cesarzowi poszukiwania nieco głębszego sensu, co jego. Niesamowite są kompilacje, które znajdziemy tylko na Trinixy. Może to być kilkadziesiąt fotografii ilustrujących przyjaźń psa z kotem lub kota z myszami. Może to być zestawienie najbardziej bujnych biustów zwyczajnych dziewczyn, które przez nikogo niezmuszane same pokazały się w sieci na przeróżnych Fotkach. Wreszcie, może to być kombinacja ludzi po imprezowych przejściach. Cokolwiek wymyśli jeszcze Trinixy, będzie miało to siłę rażenia, gwarantuję.

Ten specyficzny aspekt działania Trinixy to przy okazji świetne pole do szukania inspiracji, rozległy market szczegółów i paradoksów, jakże przydatny w pracy pisarskiej. Czujesz pustkę czy chwilowe wypalenie, proszę, wyluzuj się na Trinixy. Może właśnie tam, między zdjęciem wygolonego pudla z zafarbowanym na pomarańczowo ogonem a pakietem wykrzywionych z bólu fakirów, którym w końcu nie wyszedł ich popisowy numer znajdziesz swoje natchnienie.

I drobna uwaga. Kto nigdy nie miał do czynienia z Trinixy, powinien wiedzieć, że jeśli chce rozwinąć ciąg dalszy zdjęć, musi kliknąć w Комментарии.

Blog roku?

2010-01-07T20:58:00.009+01:00

Dziwne to uczucie, kiedy nagle okazuje się, że chcąc nie chcąc bierzesz udział w jakimś rankingu. W tym przypadku to nawet miłe. Oczywiście, nie mam szans na wygraną, bo nawet do głowy mi nie przyszło, żeby wchodzić z kimś w szranki i konkury, ale co tam, skoro ktoś wybrał i mnie do selekcji, to widocznie miał ku temu powody i nie ma sensu rozdzierać szat, drzeć kotów, psów czy chomików.

Miasto fabuły

2009-12-18T12:03:00.003+01:00

Są miasta, które zdają się być studnią, niewyobrażalnie pojemną i dudniącą, wrzucasz doń wiaderko i zawsze napełni się orzeźwiającą twórczo wodą – takim właśnie jest Paryż. Miasto, którego przedstawiać właściwie nie wypada, by nie być posądzonym o bezczelne ściąganie z internetu czy postrzeganie czytelników jako skończonych idiotów.
Gdyby zabawić się w jakieś geolokalizacyjno-artystyczne statystyki, wyszłoby, że pierwsze miejsce, w którym na hektar dzielnicy przypada najwięcej literackich geniuszów należy bezkonkurencyjnie do stolicy Francji.
Nie trzeba biblioteki pełnej erudycyjnej treści lektur, by znaleźć przyczynę tego stanu, wystarczy krótki przegląd historii. Zaczęło się od najbardziej twórczej akcji, która pozwoliła odciąć się Francuzom od średniowiecznej piramidy lenników – mianowicie ścięcia Ludwika XVI. To był nie tylko zwyczajny mord w imię ideałów zagrożonej rewolucji, to było zerwanie z wiarą, że prawa boże stanowią o porządku społecznym. Pozbywając się opoki władzy, pogrożono pięścią niebu; literatura kocha takie emocje i towarzyszącą im „akcję”. Potem było już lepiej, jeszcze krwawiej. Gilotyna śmigała, a gęsie pióra starały się ją prześcignąć, tnąc libertyńskimi powieściami coraz śmielej po karku nieodpowiadającej artystom rzeczywistości.
Tam, gdzie zaszedł, a właściwie zapisał się markiz de Sade, rozpościera się horyzont literackiej dewastacji. O ile markiz mordował w imaginacji, Napoleon, który zresztą nakazał jego uwięzienie w zakładzie dla psychicznie chorych, okazał się skrupulatnym praktykiem i utopił Europę w Sekwanie krwi – a z tego aktu dziejowego samosądu, używając języka nawiedzonych darwinowsko poetów (są tacy?), wyewoluowała nowa, fascynująca i inspirująca Francja. Konglomerat Kartezjańskiego zmysłu mechanicznej analizy, Wolterowskiej deokrytyki, wyrachowanej empatii Rousseau dla homo sapiens i bezwzględnej, zatem ślepej sprawiedliwości Robespierre’a i Saint-Justa, popartej pracowicie kilkunastoma tysiącami egzekucji. Dodajmy do tej luźnej wyliczanki encyklopedyczny zapał Diderota i kilka innych, zadziwiających swoją wnikliwością cech, jak zjadliwość, bezkompromisowy realizm i wielowarstwowa ironia, które zrodzili i rozwinęli ówcześni utalentowani synowie tylko pozornie wiernej córy Kościoła, a wyjdzie wybuchowy ładunek. Pełny historycznych potwierdzeń.
Oczywiście, powiedzą znawcy historii literatury, a gdzie Molier? A Rabelais? Czapki z głów i voila! Przysłowiowy wulkan literacki z pełną mocą wybuchł jednak dopiero pod koniec osiemnastego stulecia. Wybitni mężowie, antenaci oświeceniowych tytanów, niewątpliwie stworzyli odpowiedni grunt. Warto jednak pamiętać, że nawet najlepsza ziemia nie zrodzi plonów, gdy nie będzie właściwego klimatu. A ten stworzył jak żadne inne miasto właśnie Paryż.
Nie może więc dziwić, że tylko tutaj mógł żyć Balzac, Hugo, Zola i wielu dorównujących im talentem. Narodzić się we Francji to jedno, żyć w Paryżu to drugie; nadmiar francuskości, hojnej dla każdego, kto czołobitnie uzna jej wyższość.
Paryż, miasto samowystarczalne, żywiące się zachwytem nad swoimi kanałami, ulicami, bulwarami i parkami, do dziś emanuje tym, co najcenniejsze, bo francuskie, bo europejskie, bo jeszcze raz francuskie. Często o tym zapominamy, usiłując dostrzec w wieży Eiffla jakiś zakamuflowany znak przybliżający nas do odnalezienia sensu życia. Wystarczy kilkudniowa podróż do Paryża, a właściwa hierarchia zostanie przywrócona. W tym miejscu wypada powiedzieć:
- Jeśli czujesz niedosyt po lekturze przewodnika Pascala czy National Geographic, sięgnij po alternatywny, lecz jak najbardziej mainstreamowy, stworzony dla miłośników prozy Paryż. Śladami pisarzy autorstwa Jean-Paul Caracalli.
Książeczka ta to skuteczna odtrutka na biegających po Paryżu turystów z książką Brown’a Kod da Vinci. Bynajmniej nie stanowią oni zagrożenia, bardziej razi ich sformatowanie, że tędy i tylko tędy, bo tak w fabularnym piśmie stoi, a skoro w piśmie stoi, to tylko tak, nie inaczej.
Skondensowana, niekatująca objętością książka Caracalli to wciągająca kompilacja minibiografii pisarzy, a zarazem zmyślnie sherlockholmesowski bedeker, gdzie bywali, kochali, biesiadowali, tworzyli i umierali tacy twórcy tacy jak:
Chateaubriand, co mógłby równie dobrze zamieszkiwać chmury, pod warunkiem, że usługiwaliby mu paryscy kucharze i lokaje,
Stendhal, co dosłownie żywot skończył na paryskim bruku na Rue des Capucines, rażony apopleksją bardziej czarną niż czerwoną,
Balzac, co Paryż traktował jako wielką skrytkę przed wierzycielami, bo choć wielki był literacko, biznesy prowadził tragicznie,
Hugo, co zmieniał domy jak metresy, a pod koniec życia mieszkał przy ulicy swojego imienia, tak że bliscy mu adresowali listy:
Szanowny Pan Wiktor Hugo
Przy ulicy jego imienia, w Paryżu,
Flaubert, półparyżanin, półnormandczyk, bardziej to drugie, w końcu Pani Bovary, choć ciągnie ją do stolicy, umiera gdzieś po drodze swojego niespełnienia, co wielki pisarz oddał tak znakomicie,
Proust, wiecznie chorowity, lecz zawsze pełen pokrętnych chuci, zaprzysiężonych poszukiwaniu przychylności u zakwitających kelnerów w hotelu Ritz,
Cendrars, hardy od młodu, jednoręki podróżnik, francuski Jack London, Joseph Conrad i Verne’sowski Fileas Fogg w jednym, zdawałoby się, nieobecny w Paryżu, bo aktualnie na drugiej półkuli, a zawsze gdzieś na popularnym bulwarze widoczny.
Do rozpiski dochodzą amerykańscy pisarze, Fitzgerald, Miller, Hemingway. I pewnie pęczki tych, o których Caracalla niestety nie wymienił. Verlaine, Rimbaud, Baudellaire. Niezwykle barwni poeci, nie pisarze, lecz ich dzieła inspirowały bardziej literaturę niż wiele „zwykłych” książek. Ta armia nieodnotowanych przyjechała szukać w Paryżu inspiracji, miłości, a przede wszystkim sukcesu. Ci, którym się udało, zasłużyli na swoją „rue”, tym, którzy rozbili się o paryski bruk, niewdzięczne, rozkapryszone przez nadmiar geniuszu miasto nie poświęciło ani skrawka skweru.
Paryż kocha zwycięzców, sterowników, tytanów. Takich na swoją miarę. Z łatwością gniecie jak puszki po piwie ambitnych typków, którzy pomimo wielkich chęci, utopionych w jałowych kreacjach i zbędnym poświęceniu, nie wykorzystali swojej szansy.
Czy kiedyś powstanie coś podobnego, o tytule Warszawa. Śladami pisarzy? Na pewno nadałoby to trochę mitologicznego tchnienia temu wypełnionemu strzeżonymi osiedlami miastu. Rasowi psiarze nie lubią bowiem ograniczeń, ciszy nocnej i wymuszonej abstynencji – w czymkolwiek. Paryż, przynajmniej kiedyś, hojnie im to oferował. Dlatego tak go kochali. I, zainspirowani, godnie spłacali w wielkich powieściach ten miły czytelnikom dług. Niestety, dziś nie ma już tamtego Paryża. Czas na nowe kumulacje pisarskiej energii i wizjonerstwa, Berlin, Barcelonę, Pragę czy właśnie Warszawę?

Fabryka

2009-12-16T17:11:00.005+01:00

Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o liceum wojskowym, a nie było dotąd okazji… Teraz możecie nadrobić tę zaległość dzięki wspomnieniowej powieści Krzysztofa Beśki. Nie jest to powtórka z Miasta i psów Llosy; Beśka operuje inną temperaturą narracji i klimatem fabuły, by wiernie, bez udziwnień przybliżyć czytelnikom cztery lata w miejscu, w którym uczyli się i swawoli juniorzy polskiego oręża. Wielu z nich później faktycznie zostało wojskowymi, sam autor „nie podołał”, ale za to napisał tematyczną książkę, prosto z frontu.

Jeśli wszystkie epizody, zawarte w Fabryce, są prawdziwe (a pewnie są) to naprawdę na podziw zasługuje precyzyjna pamięć autora. Tym trudniejsze obrał sobie zadanie, że zamiast skupić się na swojej osobie, „byłem, zrobiłem”, pod lupę wybrał kolektywnego bohatera – swoich szkolnych kolegów. Ujawnia się tylko czasem i te wyznania zdają się być bardzo szczere: relacje z kobietami czy powody, dla których nie zdecydował się na karierę oficera. O ile w swoich dotychczasowych książkach Beśka punktował ciemne strony nastawionej na konsumpcjonizm rzeczywistości, w Fabryce rozliczył się z samym sobą, tym kilkunastoletnim chłopakiem, który sam jeszcze nie wiedział, czego chce. Fabryka wydaje się pewną formą terapii, wyrzucenia „historii autora”, a przy okazji puszczenia oka do wszystkich, którzy mieli w niej swój udział.

Wbrew tytułowi absolwenci Fabryki nie wyszli na frajerów; może niektórzy byli nimi, idąc tam. Trudno jednak oczekiwać od piętnastoletniego chłopaka, na dodatek w czasach, gdy Polska nazywała się jeszcze ludowa, podejmowania świadomych, w pełni dojrzałych decyzji. Beśka z humorem opisuje te małe i duże rozczarowania licealną codziennością, biorąc na celownik również nauczycieli. Szczęśliwie, nie na zasadzie zemsty po latach, bardziej dopełnienia całości obrazu. A nie było lekko. Państwo socjalistyczne obiecywało wychowankom złote, żołnierskie góry. Jak to zatroszczy się o nich, ubierze, nakarmi, glorię i chwałę zapewni. Już na samym początku niektórzy chłopcy dostali mundury nie na swoją miarę, szkolna stołówka karmiła skąpo, kucharki kradły mięso... Fabryka obfituje w mnóstwo takich anegdot. Pomimo wielu braków i niedoborów, chłopcy wynieśli z liceum jedną korzyść: przyjaźń, która, jeśli wierzyć autorowi, łączy ich do dzisiaj bardziej niż wszystkie nasze-klasy i Facebooki razem wzięte.

Sąd Ostateczny

2009-12-07T21:49:00.007+01:00

Sąd pierwszy. Daniel Koziarski, autor cyklu o Socjopacie czy Klubu Samobójców popełnił pierwszą poważną powieść – w porównaniu do swoich poprzednich pozycji wręcz wybitną. Moim prywatnym Sądem Ostatecznym potwierdził pisarską dojrzałość, odwagę eksplorowania trudnych tematów i absolutny brak strachu przed polemiką z postawami, z którymi nie zgadza się jego, autora, światopogląd. Tym samym ta proza jest prozą mocno zaangażowaną. Prozą polityczną. Można ją lubić lub nie – nie można natomiast przejść obok niej obojętnie. O ile w Socjopacie Koziarski wymierzał ostrze swojego pióra w naszą codzienną małostkowość czy kalkogenność rzekomych wartości produkowanych taśmowo przez pop kulturę i jej miałkich reprezentantów, w najnowszej powieści postawił sobie poprzeczkę znacznie wyżej. Sąd Ostateczny to niejako literacki aneks do Dekalogu Kieślowskiego. Porównanie do filmu wcale nie jest nie na miejscu. Koziarski sprawnie łączy fabułę z paletą swojej estetycznej i etycznej publicystyki.

Sąd drugi. Zarzuca się Koziarskiemu, że okraszając swoją literaturę doraźną publicystyką – neokonserwatywną, choć to znaczne uproszczenie, ponieważ autor charakteryzuje się finezyjną naturą, pełną sprzeczności i błyskotliwej, autoironicznej inteligencji – działa na niekorzyść tej pierwszej. Jako osoba o poglądach z przeciwnego bieguna, podczas lektury Sądu ze zdumieniem odkryłem, że właśnie ta uczciwie umotywowana niezgoda na ułudę politycznej poprawności, ta przekora i odwaga w wyrażaniu swojego zdania, powodują, że po prostu chłonę powieść Koziarskiego i pragnę jeszcze więcej. Ponieważ wiem, że to sam autor mówi do mnie. Mogę się z nim nie zgadzać w wielu kwestiach, mogę z nim polemizować, mogę drwić z przywiązania do zbankrutowanego, postkatolickiego pryzmatu poddawania wszystkiego ocenie – ale jestem autorowi wdzięczny za danie mi mocnego asumptu do tych rozważań. Po prostu kupując Koziarskiego kupuje się go w pakiecie: fabuła plus poglądy autora, z którymi ten ani myśli się ukrywać. Taki jest jego styl, patent na literacką osobowość; i oby nie zbaczał z tej drogi. Można rzecz, że Rafał Ziemkiewicz zyskał swojego godnego kontynuatora – nie naśladowcę, ale właśnie autonomicznego kontynuatora, o zdecydowanie znakomitszym poczuciu humoru i imponującym drygu do wartko prowadzonych dialogów. Poza tym Koziarski po prostu ciekawie pisze. To znaczy, Sąd Ostateczny, historia trzech osób, które dochodzą do sytuacji krańcowych, jest przykładem wyśmienitego remasteringu wątków, które skądś już znamy. Nieuleczalny rak i związane z tym dobre uczynki. Pogodzenie się ze swoją tożsamością seksualną i towarzyszące temu zerwanie z ułudą. Zemsta na tych, którzy skrzywdzili naszych najbliższych. Koziarski niczym Robert Altman w Na skróty, umiejętnie łączy wszystkie epizody w ostatnim, poruszającym rozdziale; całość zdaje się wręcz eksplodować z nadmiaru emocji. Bohaterowie Sądu są z natury gangreniczni, a tym samym do bólu autentyczni; nie ma człowieka bez winy, nie ma winy bez przyczyny...

Sąd trzeci. Wyroki. W Sądzie Koziarski konsekwentnie, z determinacją Adamka, uderza nie tylko w swoich „ulubionych” bohaterów – małostkowych celebrytów. Rozprawia się, i słusznie, z banalizmem „odkryć egzystencjalnych” Coehlo. Przezabawnie tworzy korelacje tytułów filmowych z aktualną akcją. Smaga Boga i jego kapłanów, a zarazem broni go – właściwie to nie Boga, lecz wiary w niego. Jest okrutny zarówno dla agnostyków, jak i próżnych wierzących. Nie rozumiem tylko ataku na środowisko Krytyki Politycznej i Sierakowskiego. Rzekoma obłuda tej grupy brzmi nieprzekonywająco, na zasadzie zestawienia, że pełno w niej dwulicowych zapaleńców, którzy doskonale się czują w kapitalistycznej rzeczywistości; kontestując ją tylko na tym zyskują. To zbyt pochopne oskarżenie. Z drugiej strony, taki właśnie jest Koziarski A.D. 2009, niezależny, znakomity erystycznie, o gorączkowej wyobraźni, polemiczny, zadziorny, słowem, pierwsza liga autorów z prawej strony mocy. Byle takich więcej, dzięki temu nasza, lewa, przynajmniej się zmobilizuje.

Wampiry - następne pokolenia

2009-11-16T12:01:00.002+01:00

Nosferatu wampir, Hrabia Dracula byli by dumni ze swoich wnucząt, prawnucząt i innego wampirzego pomiotu. Nie wiadomo gdzie to krwiopijne bractwo podziewało się przez ostatnie dziesiąt lat, ale w ostatnich czasach wyszło ich całkiem sporo na światło... nocne chyba. (...) Również w naszym pięknym kraju na brak powieści o wampirach nie możemy narzekać... czytaj więcej

Targowy

2009-11-09T21:16:00.007+01:00

Kraków, siódmego listopada, godzina, hmn, jakoś od jedenastej rano, włączywszy w to pobudkę o szóstej czterdzieści pięć i Intercity o ósmej. Tym razem ani na stoisku wydawnictwa (które, te od Znieczulenia, nawet się na Targach nie pojawiło, o wstydzie i prestiżu), ani w kulturogennym klubie, by gadać o prozie w poetyckim uniesieniu, może za rok będzie inaczej, życie pokaże, to znaczy, napisze. Za to, w ramach sprzeciwu i chęci poczucia spełnionego obowiązku na zasadzie autolansu, to tu, to tam, dwa intensywne dni, a każda godzina, to ważne, miała średnio pięćdziesiąt pięć minut. Przyjazd, pobliski hotel na św. Tomasza, z widokiem na Planty z szóstego piętra, lecz nie ma lekko, czas płynie, pamiętamy, godziny są tu zdecydowanie krótsze, nie ma opcji, by cieszyć się hotelowym łożem czy filmami na Canal+, pierwszy spacer i prawie że natychmiastowa pierwsza konfrontacja z piwem w andergrandyzującym lokaliku Młodanowapolska tuż przy Małym Rynku, mentolowe Vogue razy dwa, tramwajem nr 1 w stronę Centralnej, do hali, gdzie książek jak siana w stodole, gdy do wykarmienia sześć krów i dwa konie, nie mówiąc o szczurach, choć one wolą mięso, powitania ze znajomymi pisarzami, tłum lepszych ludzi, czyli czytelników, co cieszy, że tylu zapaleńców nic sobie nie robi z najnowszych promocji telewizji kablowych i sieci kin, u mnie, wyczulonego na zmiany temperatury kaskady potu pod pachami, spokojnie, bez wstrząsu na pobocznych, wydepilowane, oddech, dwa oddechy, powrót, prysznic, pikantna strawa w meksykańskim stylu, wino i mentolowe Vogue razy dwa, wychodzimy, odświeżenie nieinwazyjnym chłodem, ta noc nie będzie arktyczna, co potwierdza gang naszych znajomych, chętnych eksplorowania nocy, który zebrał się przy pomniku wieszcza, ten obwieszcza, idźcie na wernisaż poświęcony wydaniu książki o obrazach Wróblewskiego, tam autor erudyta Rejsową frazą monotonnej, aczkolwiek wciągającej egzegezy eksplikuje porozwieszane artefakty, jego zmechacony, ciemny sweterek jest równie przyciągający wizualnie, co znakomite obrazy, oddech, trzy oddechy, Łódź Kaliska na Floriańskiej, oszołomienie ilością luster, jest krakowsko, mówimy, bardzo krakowsko, odbywa się slam poetycki, bitwa na słowa, śmierć grafomanom, życie talenciakom! występują mistrze i miszcze, wśród tych pierwszych geniusz scenicznej nawijki, Maciej Kaczka, jego żeńsko zorientowany głos(ik) jakoś nie koresponduje z męską, fascynująco zaczepną gestykulacją, co wywołuje niesamowity efekt, a piwo się leje, jak zwykle mentolowe Vogue razy dwa, kabiny WC obleczone weneckimi lustrami wywołują piski niepotrzebnie (jeszcze) trzeźwych dziewcząt, a piwo się leje, slam kończy, noc zaś – wręcz przeciwnie, więc nasza przecudowna podwawelska przewodniczka o smakowitych oczach proponuje rozpoczęcie szlaku upadłego Dratewki, pełna zgoda, ona tu naszym Magellanem i Kolumbem, ciągniemy gromadą tam, gdzie modnie, a jednocześnie alternatywnie, zahaczamy o Pięknego Psa, pełnego podupadających sukinsynów niepisanej poezji i niedokończonych powieści, stoliki zajęte, podłoga zajęta, oddech, cztery oddechy, kierunek na wschód, Dym, Rym, wreszcie Pauza, gdzie w wyniku psychicznego nacisku na ociągających się z powstaniem i wyjściem, udaje się w końcu wywalczyć rewelacyjną miejscówkę przy kominku, zdjęcia bywalców na ścianach patrzą na nas bez komentarza, piwo, piwo, do obrzydzenia piwo, mentolowe Vogue razy dwa, razy dwa, razy dwa, słabi z ekipy miękną, hardzi kontynuują, ponieważ Kraków to nie miasto na nowelkę, lecz długaśną powieść, na dodatek nasza etatowo spontaniczna przyjaciółka z branży drukuję-książki-warte-wydrukowania toczy miejski rower, na którym parę godzin wcześniej terroryzowała beztrosko rozbestwione, krakowskie gołębie, krakowskie psy i krakowskich przechodniów w okolicach Wisły, później na Grodzkiej i gdzie tam jeszcze dojechała, szalona, zakręcona, idziemy i ciągniemy rower, czytajcie, ja się nim z troską zajmuję, testuję opony, okupuję siodełko, poddaję się sesji zdjęciowej, całkiem mi z nim do twarzy, mijani najebani Anglosasi zachęcają do jazdy bez trzymanki, go boy, go boy, nie ulegam, ich dziadkowie też nas zachęcali do aktywacji, zmasowanego oporu w trzydziestym dziewiątym, w ramach solidarności bombardując nazistów… ulotkami, więc nie ma mowy, no fucking way, chujwdupęoportunistom, brniemy przeprocentowani, przeuśmiechnięci, przeprze, usta nie nadążają za głoskami, głoski przeskakują sylaby, sylaby leżą i kwiczą, właściwie to marzą o walnięciu się pod kołdrą, jeb w sen i do rana, e tam, proszę, spierdalaj, pokuso, spierdalaj, słabości, nic to, kiedy grzeczni chrapią, niegrzeczni trąbią, posuwamy się dalej, przed siebie, choć coraz bardziej w sobie, bo każdy pozostaje ze swoimi myślami rozhuśtanymi przez drinki dozwolone dobrotliwie przez ministerstwo spraw wewnętrznych, po drodze fikuśnej, na Floriańskiej, wzmocnienie paskudnymi zapiekankami za sześć złotych sztuka, dziewczę nam je pichci ochotnie, jej cera zapryszczona, za to w ramach rekompensaty pyszny biust podskakuje konsekwentnie, pobudzając mój apetyt, tak pobudzając, że gdy podaje mi zapiekankę, wżeram się w nią łapczywie i… mam nauczkę, bo automatycznie parzy mi podniebienie, trudno, brniemy dalej, call of wyczerpanie, dopiero druga nad ranem, jednoślad wygląda na sennego, odprowadzamy go i jego chwilową właścicielkę do hotelu na Szpitalnej, zostaję spontanicznie mianowany operatorem półżywego roweru, wprowadzam go ku zdziwieniu recepcjonistki do holu, odstawiam pod schodami prowadzącymi na pierwsze piętro, na pożegnanie macha mi pedałami, to nie koniec, witaj mgło, co zakradłaś się wokół rynku, szybka lustracja Pod Jaszczurami, przy wejściu młode kandydatki na etatowe dziwki synchronicznie wymiotują, kuląc się na murku, to śmiejąc, to łkając, w środku łupanka w stylu jebudu-nie-ma-snu, pipy i przydupasi, dziękujemy, zawracamy, jakiś Imbir po drodze, piwo, Jezu, znów piwo, ile można! brzuch to dziwne monstrum, potrafi tyle zmieścić, obserwacje i konotacje około trzeciej nad ranem, oddech, pięć oddechów, włosy nam ciążą, obolałe od kilogramów osiadłej nikotyny i dwutlenku węgla. Kraków, ósmego listopada. Niedzielny posmak Kazimierza, piwo, nie, proszę, ile można! a jednak można, bo tak taniej i dłużej, prawda? Gastronomiczne spełnienie w niezwykle pikantnym sosie i kurczaczkach o zwęglonej skórce, rekompensatą szlachetne wino, z którego miłym szumem prosto do pociągu w ciągu przerelaksowania i przemęczenia; pozytywnego.

Audioksiążki

2009-10-31T11:23:00.005+01:00

Szczególną grupę korzystającą ze środków komunikacji miejskiej stanowią czytacze. Więcej niż parę lat temu potwornie im zazdrościłem tej eskapistycznej możliwości poddawania się ponętności fabuły [w ścisku, nadmiarze dwutlenku węgla, kaskadach smarków, wątpliwej muzycznie orkiestrze charków, wrednie puszczanych na wypas mięsistych bąków, monotonnej dyskotece pokasływania, chrząkania i smarkania, w temperaturowym ukropie, pocie własnym i cudzym, znienacka poświęcającym kartki naszej książki, w przeciągach, zawiejach i zamieciach na skutek otwarcia drzwi na kolejnym i kolejnym przystanku, w zimowym błotku na podłodze] – sam męcząc się żałośnie za kierownicą sunącego w korku samochodu, skazany na radio lub płyty, stęskniony za inspirującym kolektywem, kilogramami ludzkiej masy, paletą jej zróżnicowanych woni, ubrań, koloru oczu, długości rzęs i włosów, kształtów nosów. Niektórzy wręcz marzą o tej drugiej opcji, przyjmując korzystanie z pojazdu jako wyróżnienie od bogów, nagrodę za golgotę wieloletniego tkwienia w popiskujących autobusowych rzęchach [które na przykład w Warszawie uwielbiają się palić], wreszcie wolni od dziewięćdziesięciodziewięcioprocentowej szansy nałykania się cudzych zarazków i smrodków, ja zaś, to nie kokieteria, wręcz przeciwnie. Ktoś powie, nie marudź, nie marudź, mogłeś korzystać z audiobooków, skoro takiś nienasycony tego swojego pochłaniania tomów. Otóż nie mogłem, ponieważ ich natenczas zwyczajnie nie było. Pamiętam, że kiedy wyszła płyta z fragmentami mojej debiutanckiej książki Poszukiwacze opowieści, to była sensacja. Minęły jakieś trzy lata i fala ruszyła. Dziś nagrania książek są częste jak odsłony Pudelka. A jednak nawet teraz nie potrafiłbym prowadzić samochodu i słuchać równocześnie lektora. Albo jestem oldskul, albo nieuleczalny wrażliwiec, albo nie mam aż tak podzielnej uwagi, jak mi się wydaje; nie wiem. Czytać mogę praktycznie wszędzie, nie tylko w nabitym tramwaju czy metrze, nie przeszkadza mi praktycznie żadna drażniąca odsłona hałasu, wiercenie, borowanie, pobrzękiwanie, muzyka techno, podejrzewam, że dałbym radę czytać nawet przy najnowszym singlu „umadonnowionej” Chylińskiej, spokojnie – byle powieść miała to coś, co wcina ze smakiem moją uwagę. W aucie to, jak rymowali w swoim przeboju Sokół i Pono, mogę jedynie brać… Może zostanę uznany za policyjnego donosiciela, kiedy napiszę, co napisać sobie postanowiłem. Mianowicie: audiobooki powinny być zakazane podczas jazdy tak samo jak zakazane jest rozmawianie przez komórkę. Przecież to cholernie absorbujące. Pewna forma niezwykle zaawansowanej rozmowy z autorem, który swoim lub aktora głosem przenosi nas do wyimaginowanego w końcu świata, z całym jego fikcyjnym balastem, rozterkami, problemami i dzianiem się. Nie, nie monolog, jak najbardziej, przy udziale naszego umysłu, właśnie dialog chcąc nie chcąc uprawiamy z autorem książki. Gęsty lingwistycznie, retorycznie wymagający, słowem, mimowolnie wciągający. Mózg automatycznie zaczyna nadążać za angażującymi wyobraźnię opisami scen. Konwersacje bohaterów książki odciągają zarówno nasze uszy, jak i oczy od świateł na zebrach i klaksonów innych, nieczytających partycypantów drogi. Sytuacje beletrystycznie atrakcyjne wzbudzają ogrom mimowolnych emocji, a te w jednej chwili mogą wyrwać kierownicę z pulpitu, razem z korzeniami tych wszystkich drucików, w których tak dobrze orientują się złodzieje samochodów. No chyba że czytana książka jest bardzo, bardzo nudna i tym samym bardzo, bardzo bełkotliwa, wtedy proszę bardzo, umieszczamy zapobiegliwie nalepkę na audiobooku: NADAJE SIĘ DO CZYTANIA PODCZAS PROWADZENIA POJAZDÓW MECHANICZNYCH. To wiadomy znak dla czytelnika, coś w rodzaju lakonicznej, a tym samym błyskotliwej recenzji, z jaką to powieścią ma tak naprawdę do czynienia/czytania. Zapuszcza ją bez poczucia winy, jedzie, słucha i nic, nic się nie dzieje, nic [on] nie czuje, jedzie, jakby zjadł i się nie najadł. Opisy jakieś takie oddalone, konwersacje protagonistów niezobowiązujące jak sztućce w fast-foodzie, beletrystyka przewidywalna niczym kolejny spadek kursu złotówki. Zadanie dla każdego szanującego się prozaika: nie pisz książek do samochodu.

O Rzęsach na balun.blog

2009-10-21T15:52:00.001+02:00

Po książkę Dawida Kornagi sięgnęłam w sumie przez przypadek, ale nie mogłam się od niej oderwać. Wciągająca historia patologicznej rodziny, na dodatek... czytaj więcej

Psy Hellady

2009-10-17T11:13:00.004+02:00

W czasie niedawnego zwiedzania Grecji zaobserwowaliśmy pewne osobliwie przymilne zjawisko, które zapewne nie ominęło wielu innych turystów. Zjawisko psiej sjesty. Tak, praktycznie każdy, kto stamtąd wraca, mówi, że pałęta się tam mnóstwo bezdomnych, zdawałoby się, żyjących w spartańskich warunkach psów. Okazuje się, że wcale nie są one takie bezpańskie i takie wygłodzone, jak nam się wydaje. Podobnie jak wszystkie plaże należą do państwa, tak psy przynależą do Hellady, stanowiąc część jej turystycznych atrakcji, jej naturalne dobro, które promuje kraj mitologii równie skutecznie jak starożytne zabytki, taniec Zorby czy pewna forma seksu, kontrowersyjna dla duszyczek wrażliwych i konwencjonalnych, a rozszerzająca horyzonty doznań dla tych nieco bardziej odważnych i skłonnych do innowacji w statycznej sypialni. Psy nie są groźne, choć kiedy poruszają się kilkupsiowymi zgrajami, lepiej nie okazywać gestami lub grymasem twarzy strachu czy chęci ucieczki w poboczną uliczkę, bo – sądząc, że nie zamierzasz wesprzeć ich gastronomicznie – mogą zaatakować falangą i roznieść twoje nogawki na strzępy. Zazwyczaj są przyjaźnie nastawione do każdej przyjaźnie do nich nastawionej jednostki turystycznej. Pozują do zdjęć, uśmiechają się na swój sposób, wzbudzając roztkliwienie w turystycznych sercach, wspaniale też odgrywają bezinteresowne łaszenie się i ochotę do zabaw i psikusów. Bez wahania pożrą wszystko, co się im rzuci, merdając przy tym ogonem w skali stu osiemdziesięciu stopni i dają się głaskać praktycznie bez limitu minut niczym w promocji telekomu. Wracając do sjesty. Tu psy helleńskie radykalnie różnią się od psów środkowoeuropejskich. Przez wieki ich geny nabyły odmiennych zdolności spędzania wolnego czasu, a że pies z natury ma do dyspozycji tylko czas wolny, to proszę sobie wyobrazić czas wolny w wykonaniu śródziemnomorskiego canis lupus familiaris. Taki osobnik charakteryzuje się zadziwiającą skłonnością do beztroskiego rozkładania się dokładnie tak jak na zdjęciu wyżej. O ile nasze psy podkulają się pod siebie, wyginają w łuk, zamieniają w kulki, byle zatrzymać jak najwięcej ciepła, które zapewni im komfort odpoczynku i odseparowanie od drażniących dźwięków, psy greckie wystawiają się w cieniu palmy czy kontenera na śmieci na emanację promieni słonecznych dosłownie wszystkimi łapami, które zdają się nienaturalnie długie, jakby sztucznie rozciągnięte. Wykazują przy tym zadziwiający stan rozluźnienia, odporności na to, co dzieje się dookoła nich. Mieliśmy wrażenie, że opaliły się co najmniej marihuaną. Rzadko kto, bez pomocy chemicznych wspomagaczy, jest w stanie odseparować się od rzeczywistości w równie bezkompromisowy sposób. Taki pies, naśladując sjestę ludzi, doprowadza ją do skrajności – potrafi się jej oddać w każdym momencie i w każdym miejscu. Czy to przed wejściem do Akropolu, gdzie codziennie mijają go setki zwiedzających, czy w centrum Salonik, tuż przy pędzących samochodach. Mogę zapewnić, że kto ma oko i wyhaczy sjestującego psa pośród zgiełku kurortu, podejdzie nieco bliżej, ostrożnie, by nie rozbudzić, i zacznie się weń empatycznie wpatrywać, doświadczy przynajmniej namiastki szczęścia, które przeżywa w tej chwili drzemiące stworzenie. I pomyśli o...; przynajmniej dlatego warto wybrać się do Grecji.

Alfabet na cztery ręce

2009-10-08T15:40:00.002+02:00

Niech żałują ci krzewiciele PR czy kreatorzy eventów, których zabrakło na wieczorze literackim promującym „Alfabet” w klubie Velvet, klubie, dodam, należącym do kina i absolutnie adekwatnym jako miejsce do propagowania tego typu literatury. Co tu dużo pisać, zobaczyliby profesjonalizm najwyższej klasy – w służbie kultury. Inspiracje i rozwiązania warte użycia także w innych kontekstach. Bo oprócz przekąskowo-napitkowych uciech dla somy, strawa dla duszy okazała się wprost wyśmienita; było zabawnie, luźno, a jednocześnie refleksyjnie i błyskotliwie. Te wszystkie starania warte były i kosztów, i zaangażowania zaproszonych osób. Postać Kałużyńskiego, erudyty, filmoznawcy, „małpiszona” wykracza poza ramy kinowej sali, w której, jak deklarował panu Raczkowi, spędził połowę swojego życia. „Alfabet” trzeba przeczytać nie tylko dlatego, że jak zwykle Kałużyński mówi rzeczy ciekawe, ale przede wszystkim – to jego ostatnia książka spisana za pośrednictwem wieloletniego przyjaciela.

Proces książkowy

2009-09-20T12:44:00.002+02:00

Z końcem tego lata pewna część naszych książek, wegetująca dotychczas na obrzydliwej, rozpadającej się jak kubańska gospodarka półce, została wprowadzona na salony – na nową biblioteczkę, od podłogi po sam sufit. Choć wielopiętrowa jak bloki za Żelazną Bramą, o długości trasy W-Z, to i tak nie pomieściłaby wszystkich egzemplarzy. A skoro do odjeżdżającego pociągu wciąż pcha się tłum pasażerów i końca nie widać, konduktor nie ma wyjścia, musi zagwizdać i zostawić pechowców na peronie. Nie zamierzałem traktować książek jak petentów, coś się im jednak należy za te wszystkie lata wysługi. I jak im jeszcze zakomunikować, słuchajcie, ty, ty i ty tam za tamtą, bardzo mi przykro, nie załapiecie się na ekskluzywną miejscówkę, nie dla książki nowy regał, zostaniecie za to natychmiast wyniesione do pomieszczenia z kontenerami, gdzie rzucone na pastwę losu, będziecie oczekiwały miłosiernej, czytelniczej duszy, która zapragnie was podnieść, przekartkować, zainteresować się waszą treścią i w efekcie zabierze was do nowego domu. Tam, czytane z uwagą, ponownie się dowartościujecie, zapominając szybko o traumie, jaką wam tu sprawiam. Jednak taka opcja, kajanie się, usprawiedliwianie nie wchodziła w rachubę, ponieważ nie czułem się winny, zadecydowała bezwzględna logistyka z matematyką, i nic nie zapowiadało cudownego rozmnożenie przestrzeni. Zacisnąłem pięści i rozwiązałem sprawę bardziej radykalnymi środkami, po jakobińsku. Pojawił się podstępny pomysł, żeby wyprawić co niektórym, niechcianym już tomom szybki proces sądowy, jakiego pozazdrościłby mi nawet były minister sprawiedliwości w rządzie kaczystów. Przystąpiłem do rozprawy; zarzuty prokuratorskie nie tchnęły finezją czy cycerońską logiką wywodu. Wina została podsądnym błyskawicznie udowodniona, „nikt po ciebie nie sięgnie”, „rozpadasz się”, „z perspektywy kilku lat dostrzegam w tobie zbiór grafomanii, nie literatury”, „a ty skąd tu się wzięłaś, nie przypominam sobie, bym cię kupił”. Zaaresztowane do kilku reklamówek, wyniesione z przyjaznego im dotychczas domu. Milczały, ja milczałem. Rozstania nie należą do przyjemnych, nawet z milczącymi książkami, ba, z nimi jest jeszcze gorzej. Nic, ułożyłem je w kupki przy kontenerach na odpadki, bierzcie i czytajcie, ci, co je znajdziecie. Po kilku godzinach moje nadzieje spełniły się, w naturze nic nie ginie. Trzy czwarte wyrzutków znalazło nowe mieszkania, a w nich nowe biblioteczki. Na drugo dzień, wyrzucając śmieci natknąłem się na …porzucony przez kogoś egzemplarz „Śniegu” Pamuka, po angielsku. Podniosłem go, wygładziłem lekko zagięte rogi okładki. Jest mój.

Mordercy

2009-09-16T10:32:00.002+02:00

Pozwalam sobie na zwrócenie uwagi na powieść, której jeszcze nie czytałem, a o której Jarosław Czechowicz pisze:

(...) Okrucieństwo mordu i cynizm mordercy każe w Emilu dostrzegać innego podobnego bohatera literackiego, Adama z głośnej „Gangreny” Dawida Kornagi. Czytaj więcej

Strefa Ciszy o kryminalnych

2009-08-27T11:03:00.002+02:00

„Mleczaki” Dawida Kornagi. Śmiało mogę powiedzieć, że takie rzeczy chciałbym czytać jak najczęściej. Czytaj więcej

Ostaszewski o Mleczakach

2009-08-19T17:52:00.001+02:00

Z całego zbioru najbardziej przypadło mi do gustu opowiadanie Kornagi Mleczaki, co – przyznam szczerze - mocno mnie zdziwiło, bo to pisarz zupełnie nie z mojej bajki (...) Czytaj więcej